تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحه 111

شناخته و نمايش مىيابد نه باسم و حسب و نسبش و مطابق اعمالش جزاء داده مىشود و بعضى گفته‌اند هر كسى خوانده مىشود بنام آن كتاب آسمانى كه بر پيغمبر زمانش فرود آمده و سؤال مىشود كه نسبت بدستورات آن چه كردى . هذا كِتابُنا يَنْطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ إِنَّا كُنَّا نَسْتَنْسِخُ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ اين صحيفه اعمال شما همان كتاب ما است كه بر شما به حق و درستى شهادت مىدهد كتاب مصدر است و بمعنى كتابت و محل جمع مطالب متفرقه و ضبط آن است . و ممكن است گفته شود كتاب اعمال هر كسى كه در روز قيامت باز ميگردد همان دفتر نفس خود او است كه از اول عمر تا آخر آنچه از خوب و بد كرده در صفحه نفس وى نقش بسته گرديده و مادامى كه در دنيا است اين دفتر بدست كرام الكاتبين است كه كرام الكاتبين از اين دفتر استنساخ نموده و رونوشت برمىدارند و بامر حق تعالى بهم پيچيده و در روز ( يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ ) اين دفتر از هم باز ميگردد و بر جهانيان تظاهر مىنمايد زيرا كه اين عالم دنيا عالم قوّه و استعداد است وقتى انسان بتدريج از آنچه در آن بالقوّه موجود بود بفعليت رسيد آن وقت دفتر وجودش پيچيده مىگردد و در آخرت كه منتهى غايت وجود وى است باز ميگردد و گويا بوى گفته مىشود ( اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً ) سوره بنى اسرائيل آيه 15 بخوان كتاب اعمالت را امروز خودت كافى هستى كه حساب عمل خود نمايى آن وقت انسان چنان مضطرب ميگردد و از روى تعجب گويد ( ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها ) سوره كهف آيه 47 و نيز گويد ( يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ ) سورة الزمر آيه 57 ( و هذا كِتابُنا ) شايد ( هذا ) اشاره ( به قرآن ) باشد كه قرآن كتابى است كه از عالم امر پروردگار فرود آمده و بحقّ و حقيقت با شما سخن مىگويد و شايد اشاره بكتاب آفرينش و كتاب تكوينى باشد كه پيش از ظهور آن