در لطافت و طهارت بالاتر و عظيمتر است از نسبت يك شب بهزار ماه و تشبيه بشب نه از جهت ظلمت و تاريكى آن است زيرا كه حضرتش جسما و روحا نور است كه ظلمت و تاريكى در او يافت نميشود چنانچه توصيف ( بسراجا منيرا ) گرديده بلكه ممكن است گفته شود تشبيه بشب از جهت سكونت و آرامش آن است و نيز همين طورى كه شب ملصق بروز روشن است جسم مبارك آن سرور نيز ملصق بروح آن بزرگوار است كه عين نور و حقيقت عقل و روح اعظم و مظهر انوار الهى است تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ نظر بعظمت و شأن قرآن دارد كه هنگام نزول قرآن در عالم طبيعت طبقات ملائكه با روح و شايد اشاره به همان روحى باشد كه در پاسخ سؤال از روح فرموده ( قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي ) كه روح از عالم امر پروردگار من است ( لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ ) نه از عالم خلق كه ملائكه و روح بمشايعت قرآن از مقام خود تنزل نموده و از هر جانب و اطرافى به زمين فرود مىآيند سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ ملائكه و روح سلام و درود ميفرستند بر حقيقت روح و جسم و طبيعت محمدى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مادامى كه طبيعت باقى است و تا وقتى كه روح شريفش از عالم طبيعت پيوند گردد بعالم نور و طلوع فجر حقيقت إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ خدا و ملائكه و مؤمنين و اين عاصى گنه كار تماما سلام و درود ميفرستيم بروح پاك آن سرور و ذريّه طاهرين او صلوات اللَّه و سلامه عليه و إله الطاهرين و اينكه در بعض روايات دارد كه مرجع ضمير ( هى ) امام زمان است تأييد مينمايد گفتار ما را زيرا كه امام بعد از رسول اكرم مظهر و نماينده و قائم مقام و نائب او است سلام و درود بر آن بزرگوار بعينه سلام و درود بر نبى اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم است .
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحه 209
پدیدآورندگان: سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
ص۲۰۹