حضرت فرمود : بله ، صحيح و درست گفتى .
امّا رؤياهاى كاذبه و دروغ پس شهواتى است كه در هنگام روز ديده است و در آغاز شب بر اثر تسلّط شياطين بطور تخيّلات باطلى در آغاز شب بر ذهن او مسلط مىشود ، و اينها همگى دروغ و باطل و مضطرب هستند ، و خيرى در آن نيست .
و اما رؤياهاى صادقه اگر بعد از دو سوّم شب آن را ، يعنى بهنگام نزول ملائكه و فرشتهها - پيش از سحر - ببيند ، اين رؤيا رؤيايى صادقه و راست است ، و اين رؤياها مضطرب و مختلف نيستند [ يا مخالف واقعيت نيستند ] انشاءالله ، مگر اينكه شخص جُنُب [ در حال جنابت ] باشد ، يا او با طهارت نخوابيده باشد ، يا اينكه خداى عزوجل را درست ياد نكرده باشد ، در اين صورت اين خوابها مختلف و مضطرب خواهد بود ، و انجام نخواهد گرفت .
ما هِيَ حَقيقَةُ الرُّؤْيا ؟
أَبُو بَصيرٍ سَأَلَ أَبا عَبْدِ اللَّهِ - عليه السلام - : أَلرَّجُلُ نائِمٌ هُنا وَالْمَرْأَةُ النَّائِمَةُ يُريانِ أَنَّهُما بِمَكَّةَ أَوْ بِمِصْرٍ مِنَ الْأَمْصارِ ، أَرْواحُهُما خارِجُ أَبْدانِهِما ؟
قالَ : لايا أَبا بَصيرٍ ؛ فَإِنَّ الرُّوحَ إِذا فارَقَتِ الْبَدَنَ لَمْ تَعُدْ إِلَيْهِ غَيْرَ أَنَّها بِمَنْزِلَةِ عَيْنِ الشَّمْسِ هِيَ مُرَكَّبَةٌ [ مركوذةَ ] فِي السَّماءِ في كَبِدها وَشُعاعُها فِي الدُّنْيا . « 1 »
حقيقت رؤيا ( خواب ) چيست ؟
ابو بصير از امام صادق - عليه السلام - سؤال نمود : مرد يا زن اينجا خوابيده است ، ولى در خواب مىبينند كه در مكه يا در كشورى از كشورها هستند ، آيا روحشان خارج از بدنشان مىشود ؟
هامش
( 1 ) - بحارالانوار : ج 58 ص 43 ح 17 .