تخطي إلى المحتوى الرئيسي

پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام صادق ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 499

مساهمون:

ص٤٩٩

در بارهء چه كسى اين آيه : « و آنها كه پيوندهايى را كه خداوند دستور به برقرارى آن داده ، برقرار مىدارند ، » نازل شد ؟

1 - عمر بن زيد گويد : از امام صادق - عليه السلام - در بارهء آيهء : « آنها كه پيوندهايى را كه خداوند دستور به برقرارى آن داده ، برقرار مىدارند » ، سؤال كردم . حضرت فرمود : در بارهء خاندان آل محمّد - صلّىاللَّه عليه وآله وسلّم - نازل فرمود ، و ممكن است در بارهء خويشاوندانت نيز باشد . سپس فرمود : از آن كسانى نباشيد كه در تفسير آيه مىگويند : مراد همين يكى است . مرحوم علّامه مجلسى در ذيل اين حديث مىنويسد : « قد » گاهى براى تحقيق و تاكيد ، گاهى براى تقليل است مجازاً ، و تعبير امام در اين حديث با لفظ « قد » كنايه از اين است كه اصل در آيهء مزبور همان اوّلى است . و جملهء امام - عليه السلام - كه مىفرمايد : مباش از آنها . . . تا آخر ، معنايش اين است : هر گاه آيه‌اى در مورد خاصى نازل شد شما حكم آن را مخصوص به همان مورد نكنيد ، بلكه به نظائر و اشباه آن معنى تعميم دهيد . يا معنايش اين است كه : هرگاه معنائى براى آيه‌اى ذكر نموديم سپس معناى ديگر ذكر نموديم تو آن را انكار نكن ، زيرا آيات هم ظاهر و هم باطن دارد ، و ما در هر مقامى معنائى را متذكّر مىشويم كه مناسبت داشته باشد ، و همهء آنها حق است ، و با هم منافات ندارد . و بدين طريق ممكن است بين اخبارى كه در ظاهر از جهت معنى با هم اختلاف در معنى دارند و آن اخبارى كه در تفسير آيات و تأويل آنها آمده است ؛