عرض كرد : به من خبر بده كه روح انسان به هنگام خواب كجا مىرود ؟
چگونه انسان مطلبى را به ياد مىآورد و چگونه فراموش مىنمايد ؟
چگونه مىشود كه فرزند گاهى شبيه عموها و دايىهاى خود مىشود ؟
وقتى سؤالات او تمام شد ، امير مؤمنان على عليه السلام به فرزندش امام حسن عليه السلام رو كرد و فرمود : اى ابومحمّد ! تو پاسخ سؤالات اين شخص را بگو .
امام حسن عليه السلام فرمود : امّا سؤال اوّل كه گفتى : وقتى شخص مىخوابد روح او كجا مىرود ؟ پاسخش اين است كه روح او به باد و باد به هوا آويخته مىگردد تا وقتى كه آن شخص خود را براى بيدار شدن حركت دهد ، پس اگر خداوند تبارك و تعالى به برگشت روح براى صاحب آن اجازه دهد ، آن روح باد را و باد هوا را به سوى خود مىكشد ، در نتيجه روح بر مىگردد و در بدن صاحبش جاى مىگيرد و اگر خداوند تبارك و تعالى به برگشت روح اجازه ندهد قضيّه برعكس مىشود ؛ يعنى هوا باد را و باد آن روح را به سوى خود مىكشد و تا هنگام خارج شدن از قبر به بدن صاحبش بر نمىگردد .
پاسخ دوّم دربارهء يادآورى و فراموشى بود كه دل آدمى در ميان ظرفى است و بر روى آن روپوشى قرار گرفته است ، وقتى مىخواهد مطلبى را به ياد آورد اگر صلوات كاملى بر محمّد و آل محمّد عليهم السلام بفرستد ، پرده از روى آن ظرف كنار مىرود ، قلب گشوده و به تعبيرى روشن مىشود و انسان آن چه را فراموش كرده به ياد مىآورد و اگر بر محمّد و آل محمّد عليهم السلام صلوات نفرستد يا صلوات را ناقص ؛ يعنى بدون ذكر « آل محمّد » بگويد ، روپوش از روى آن كنار نمىرود ، در نتيجه قلب همان گونه تاريك مىماند و فراموشى او بر طرف نمىشود .
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام حسن و امام حسين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 107
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص١٠٧