فرمود : پدرم از جدّم از امام باقر ، از امام زين العابدين از پدرش عليهم السلام نقل كرد كه مردى خدمت امير مؤمنان على عليه السلام رسيد و عرض كرد : مرا از تفسير آيه « تمام حمد و سپاسها از آنِ پروردگار جهانيان است » آگاه فرما ، تفسيرش چيست ؟
فرمود : « الحمدللَّه » اين است كه خدا به بندگانش برخى از نعمتهايش را معرفى كرده ، نه تمام آنها را به تفصيل . زيرا آنها بيش از حد شمارش يا شناخت هستند .
پس به آنها فرمود : بگوييد : تمام ستايشها از آنِ خدايى كه نعمتهايى به ما ارزانى داشته « پروردگار جهانيان است » . و اين پرورش يافتگان از تمام گروههاى مخلوقات - از جمادات و حيوانات - هستند .
حيوانات را در قدرت خود مىچرخاند و از روزى خويش به آنها مىخوراند و آنها را در اختيار خود نگه مىدارد و امور آنها را به مصلحت خود تدبير مىنمايد .
جمادات را به قدرت خود نگه مىدارد . آنهايى كه متّصل و به هم پيوسته هستند از ريخت شدن و ريز شدن نگه مىدارد و آنها كه از هم پاشيده و جدايند از به هم پيوستن نگه مىدارد . آسمان را نگه مىدارد كه بر زمين فرود آيد ، مگر با اجازهاش و زمين را از فرو ريختن - مگر با امرش - نگه مىدارد . به راستى كه خداوند نسبت به بندگان خود رؤوف و مهربان است .
فرمود : « ربّ العالمين » يعنى مالك ، آفريدگار و سوق دهندهء روزى به سوى آنها از جاهايى كه مىدانند و از جاهايى كه نمىدانند ، پس روزى
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 386
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص٣٨٦