دين ترغيب نموده است ؛ آنچنانكه خداى متعال در قرآن كريم مىفرمايد :
« اگر نمىدانيد از اهل ذِكر ( و دانش و آگاهى ) سؤال كنيد » « 1 » .
يا آن چنان كه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله مىفرمايد :
« دانش در گنجها و انبارهاى بسته است و كليد آنها ( نيز ) پرسش است ؛ پس سؤال كنيد كه خداوند شما را رحمت كند ؛ زيرا ازاين رهگذر به چهار گروه ثواب داده مىشود : سؤال كننده و پاسخ دهنده و شنونده و كسى كه آنها را دوست بدارد » « 2 » .
اسلام آن چنان بر سؤال كردن تشويق و باب سؤال كردن را باز كرد و مسلمانان در طول تاريخ چنان جرأت يافتند ، كه از هر بابى سؤالاتى نزد شخص رسول اكرم صلى الله عليه و آله و امامان ديگر و ساير پيشوايان دين مطرح مىساختند ؛ در نتيجه ، در فرهنگ و ميراث اسلامى دهها هزار سؤال در زمينهء عقائد ، فقه ، تفسير ، ادبيات ، اخلاق ، گذشته و آينده زمين ، آسمان ، طبّ و بهداشت ، به همراه پاسخهايى متين ، علمى ، مبرهن و عميق پديد آمد و به گنجينهء پربار ، ارزنده ، غنى و كارآمد تبديل شد .
البته اسلام قواعد و اصولى را براى سؤال كردن به سؤالكننده تذكّر مىدهد كه بارزترينشان آن است كه سؤال كردن بايد به انگيزهء بالا بردن سطح آگاهى و غنىسازى جنبه آگاهى عمومى در انسان و بيشتر ، پيرامون مطالب و زمينههايى باشد كه مىتواند به سعادت دنيوى و اخروى كمك كند ، نه بهانگيزهء لجاجت و وقتگذرانى ؛ على عليه السلام مىفرمايد : « به منظور فهميدن بپرس نه به انگيزهء سركشى » « 3 » .
افراد زيادى از ميان اصحاب رسول اكرم صلى الله عليه و آله و ائمهء معصومين عليهم السلام و ياران فكور ، فهيم و علم دوست آنان كه بر دامنهء وسيع معارف و علوم اهل بيت واقف شدند و خود را در برابر درياهاى بىكران و عميق دانش آنها ديدند ، فرصت را غنيمت شمرده ، با انگيزهء استفادهء هرچه بهتر از وجود مبارك آن عالمان بزرگ و آن دانشمندان
هامش
( 1 ) . سورة النحل ، الآية 43 .
( 2 ) . صحيفة الرّضا ، ص 42 ، ح 11 .
( 3 ) . نهج البلاغة ، كلمات قصار ، 320 .