پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : كارها سختتر مىشوند ، دنيا پشت مىكند ، مردم بخيلتر مىشوند و قيامت بر مردمان شرير بر پا شود و مهدى جز عيسى بن مريم نيست .
همين حديث را با همين سند حاكم نيشابورى در المستدرك على الصحيحين آورده « 1 » و بيهقى پس از نقل حديث گفته است :
هذا الحديث بهذا الإسناد ممّا أُنكر على الشافعى . « 2 »
اين حديث با اين سند ، بر شافعى خُرده گرفته شده است .
بيهقى نيز همين متن را با سندى ديگر ، نقل كرده است .
نتيجه اين است كه يك متن با دو طريق در منابع حديثى اهل سنت روايت شده است . محدّثان اهل سنّت در مواجهه با اين حديث ، به دو گروه تقسيم مىشوند :
يك . غالب آنان ، اين حديث را جعلى و ساختگى و يا ضعيف مىدانند و با استناد به ضعف سند و محتوا ، بر بىپايه بودن آن تصريح كردهاند . ابن قيّم ( 691 - 751 ق ) در كتاب المنار المنيف مىگويد :
در سند اين حديث ، محمّد بن خالد جندى ، مجهول و ابان بن ابى عيّاش متروك است ، ضمن اين كه روايات متواتر و مستفيضى از پيامبر صلى الله عليه و آله دلالت دارد كه مهدى ، از اهل بيت اوست و جهان را پر از عدل و داد مىكند و عيسى ، او را در كشتن دجّال ، مساعدت مىنمايد و سپس مهدى امامت مىكند و عيسى پشت سرش نماز مىخواند . « 3 »
در دورهء معاصر نيز سيّد احمد بن الصديق الغمارى در كتاب ابراز الوهم المكنون مىگويد :
اين حديث جعلى ، و ساختگى است و ريشه و اساسى در كلام پيامبر صلى الله عليه و آله ندارد و هشت جهت براى نادرست بودن آن اقامه مىكند :
هامش
( 1 ) . المستدرك على الصحيحين : ج 4 ص 488 ح 8363 .
( 2 ) . بيان الخطأ من الخطأ على الشافعى : ص 299 .
( 3 ) . المنار المنيف ، ص 103 .