إنّ اللَّه ليؤيّد هذا الدّين بأقوام لا خلاق لهم . « 1 »
خداوند ، اسلام را به وسيلهء مردمانى بىبهره از خير و دين ، تقويت مىكند .
إنّ اللَّه - تبارك و تعالى - ليؤيّد الإسلام برجال ما هم من أهله . « 2 »
خداوند ، اسلام را به وسيلهء مردانى كه اهل دين نيستند ، تاييد ( يارى ) مىكند .
سيشدّ هذا الدّين برجال ليس لهم عند اللَّه خلاق . « 3 »
به زودى ، اين دين به وسيلهء مردانى استوار خواهد شد كه نزد خداوند ، هيچ بهرهاى ندارند .
2 . در هنگام قيام ، گروهى كه اكنون بتپرست هستند و يا از نسل آنان ، افرادى هدايت مىشوند و همراه امام عليه السلام قيام مىكنند . در متن كتاب الغيبة ، عبارت ، اين گونه است :
ولَو قَد جاءَ أمرُنا لَقَد خَرَجَ مِنهُ مَن هُوَ اليَومَ مُقيمٌ عَلى عِبادَةِ الأَوثانِ . « 4 »
و اگر امر ما فرا رسد ، كسانى با آن همراه مىشوند كه امروز بتپرستاند .
مطابق اين قرائت ، مفهوم اين قسمت از حديث ، اين است كه در هنگام پيروزى قيام ، برخى از كسانى كه اكنون ( در زمان صدور سخن ) گمراه هستند نيز هدايت مىشوند و همراه با امام عليه السلام قيام خواهند كرد ؛ يعنى از نسل گمراهان آن دوره ، مؤمنانى پديد خواهند آمد كه در ركاب امام عليه السلام خواهند بود .
برخى از احاديثى كه در باب علّت غيبت نقل شدند ، مؤيّد اين قرائت اند ؛ زيرا علّت تأخير قيام امام عليه السلام را اين مىدانند كه افرادى مؤمن در صلب مشركان فعلى هستند كه شايستگى هدايت و همراهى با امام عليه السلام را دارا هستند .
هامش
( 1 ) . السنن الكبرى ، نسايى : ج 5 ص 279 ح 8885 ، المعجم الأوسط : ج 2 ص 268 ح 1948 ، المعجم الصغير : ج 1 ص 51 ، كنز العمّال : ج 10 ص 184 ح 28956 ؛ منية المريد : ص 144 .
( 2 ) . كنز العمّال : ج 10 ص 184 ح 28957 ( به نقل از طبرانى از ابن عمرو ) .
( 3 ) . كنز العمّال : ج 10 ص 184 ح 28959 ( به نقل از محاملى در امالىاش ، از انس ) .
( 4 ) . ر . ك : ح 1574 .