ليكن به نظر مىرسد كه روشنترين وجه در اين تشبيه ، آن است كه روشنايى روز ، دليل وجودِ خورشيدِ پنهان است ، و همانطور كه عموم مردم از نور خورشيدِ پنهان بهره مىبرند ، عموم مردم از انواع بركات امام غايب بهرهمند مىشوند .
خطر بطلان حجّتهاى الهى
احاديثى « 1 » كه در تبيين حكمت وجود امام غايب ، به خطر بطلان حجّتهاى الهى در صورت عدم وجود وى استدلال كردهاند نيز به نقش اساسى وجود انسان كامل در نظام هستى اشاره دارند ، از جمله اين حديث :
اللَّهُمَّ إنَّكَ لا تُخلِى الأَرضَ مِن حُجَّةٍ لَكَ عَلى خَلقِكَ ، ظاهِرٍ أو خافٍ مَغمورٍ ، لِئَلّا تَبطُلَ حُجَجُكَ وَ بَيِّناتُكَ . « 2 »
بار خدايا ! ناگزير ، در زمين تو را حجّتى بر خلقت بايد ، يا آشكار ، و يا ترسان و پنهان ، تا حجّتها و دلايل روشن تو از ميان نروند .
بركات خاص
آنچه تا كنون بِدان اشاره شد ، بركات امام غايب براى عموم جهانيان بود ؛ ولى بركات او ، منحصر به اين موارد نيست ؛ بلكه وجودش براى كسانى كه از شايستگى لازم برخوردار باشند ، بركات ويژهاى نيز دارد . بر پايهء احاديث اهل بيت عليهم السلام ، اين بركات عبارتاند از :
1 . هدايت باطنى
هدايت الهى ، دو گونه است : هدايت عام « 3 » و هدايت خاص . « 4 » هدايت عام ، به
هامش
( 1 ) . مانند : ح 589 - 593 .
( 2 ) ر . ك : ص 198 ح 591 .
( 3 ) . در اين آيه ، هدايت به اين معناست :« إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً ؛ما راه را به او نشان داديم . ياسپاسگزار است يا ناسپاس » ( انسان : آيهء 3 ) .
( 4 ) . در اين آيه ، هدايت به اين معناست :« وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا ؛و آنان كه به خاطر ما كوشيدند ، بى گمان ، آنان را به راههاى خود رهنمون مىكنيم » ( عنكبوت : آيهء 69 ) .