ديگرى كه واجب نفسى و ذى المقدّمه بوده واجب باشد .
محمولا عليه : ضمير در « عليه » به « النّفسيّ » واجب نفسى برمىگردد .
و هذا بخلاف الخ : مشار اليه « هذا » اطلاق صيغه مقتضى نفسى بوده مىباشد .
محتاج فى تعيّنه الخ : ضمير در « تعيّنه » به « كلّ واحد من انحاء اللّزوم » برمىگردد .
ثم انّه ربّما الخ : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و اين عبارت ، شروع در بيان دليل چهارم طرفداران مفهوم شرط مىباشد .
بتقريب انّه لو لم يكن الخ : ضمير در « انّه » و « لم يكن » به شرط برمىگردد .
ضرورة انّه لو قارنه او سبقه الآخر : ضمير در « انّه » به معناى شأن و ضمير مفعولى در « قارنه » و « سبقه » به شرط برگشته و كلمهء « الآخر » فاعل « قارنه » بوده و مقصود از آن نيز شرط ديگرى غير از شرط مذكور در جملهء شرطيّه مىباشد .
لما اثّر وحده : ضمير در « اثّر » و « وحده » به شرط برمىگردد .
و قضيّة اطلاقه : ضمير در « اطلاقه » به شرط برگشته و كلمهء « واو » حاليه و جمله نيز حاليه مىباشد .
انّه يؤثّر كذلك مطلقا : ضمير در « انّه » و « يؤثّر » به شرط برگشته و مشار اليه « كذلك » به تنهايى يعنى « وحده » بوده و مقصود از « مطلقا » چه شرط ديگرى مقارن يا سابق بر اين شرط مذكور بوده مىباشد .
و فيه انّه الخ : ضمير در « فيه » به تمسّك به اطلاق شرط برگشته و ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد .
مع اطلاقه كذلك : ضمير در « اطلاقه » به شرط برگشته و مشار اليه « كذلك » تقريرى كه ذكر شد مىباشد .
الّا انّه من المعلوم ندرة تحقّقه : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و كلمهء « ندرة » تمييز براى « المعلوم » بوده و ضمير در « تحقّقه » به اطلاق برمىگردد .
بعد اتّفاقه : ضمير در « اتّفاقه » به اطلاق برمىگردد .
انّه لم ينهض : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و كلمهء « ينهض » به معناى ايستادگى كردن و به پا شدن مىباشد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 40
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٤٠