لا يفيد المدّعى : ضمير در « لا يفيد » به عدم ارادهء معناى حقيقى مأمور به برمىگردد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
506 - براى مادّهء و لفظ امر چه معانى ذكر شده است ؟ ( المقصد الاوّل . . . لامر كذا )
ج : مىفرمايد : براى ماده و لفظ « امر » كه در مقابل هيئت امر بوده « 1 » معانى متعدّدى ذكر شده كه عبارت است از :
الف : طلب و درخواست و وقتى گفته مىشود : « امره بكذا » يعنى فلان چيز را از او خواست .
ب : شأن و مقام و وقتى گفته مىشود : « شغله امر كذا » يعنى شأن و مقام كذائى او را مشغول كرد .
ت : عمل و كار و در قول بارىتعالى كه مىفرمايد :
« ما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ »
يعنى كار و عمل فرعون صحيح نمىباشد .
ج : كار عجيب و در قول بارىتعالى كه مىفرمايد :
« فَلَمَّا جاءَ أَمْرُنا » *
يعنى « فلمّا جاء امرنا العجيب » پس زمانى كه كار و عمل عجيب ما فرارسيد .
ح : شىء و چيز و وقتى مىگويى : « رايت اليوم امرا عجيبا » يعنى ديدم امروز چيز و شىء عجيبى .
د : حادثه و اتّفاق و وقتى گفته شود : « وقع اليوم امر كذا » يعنى واقع شد در امروز حادثه و اتّفاق كذايى .
ز : غرض و قصد و وقتى مىگويى : « جاء زيد لامر كذا » يعنى زيد آمد به غرض و قصد كذايى .
507 - نظر مصنّف نسبت به معانى متعدّدهء ياد شده براى مادّه و لفظ امر چيست ؟ ( و لا يخفى انّ . . . و الشّأن )
هامش
( 1 ) - مادهء امر يعنى كلمهء مركّب از همزه و ميم و راء يعنى ( ا - م - ر ) در مقابل هيئت امر كه مقصود از آن صيغهء « افعل » يعنى قالبى كه براى فعل امر بوده مىباشد .