بعد الاتّفاق على اعتبار المغايرة : مقصود از « المغايرة » مغايرت بين مبدأ مشتقّات با ذوات مىباشد .
بين المبدإ و ما يجرى عليه المشتقّ : كلمهء « بين المبدإ الخ » متعلّق به « اعتبار المغايرة » بوده و ضمير در « عليه » به ماء موصوله به معناى ذات برمىگردد .
فى اعتبار قيام المبدأ به : ضمير در « به » به ذات برگشته و جار و مجرور « فى اعتبار الخ » متعلّق به « وقع الخلاف » مىباشد .
فى صدقه : ضمير در « صدقه » به مشتقّ برمىگردد .
من قال بعدم الاعتبار : مقصود از « عدم الاعتبار » معتبر نبودن قيام مبدأ به ذات در صدق حقيقى مشتقّ بر ذات مىباشد .
بصدق الضّارب الخ : جار و مجرور « بصدق الخ » متعلّق به « استدلّ » مىباشد .
فى انّه يعتبر : ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد .
و جريه عليها : ضمير در « جريه » به مشتقّ و در « عليها » به ذات برگشته و كلمه « جرى » به معناى حمل مىباشد .
من التّلبّس بالمبدا : ضمير فاعلى در « التّلبّس » به ذات برگشته و جار و مجرور « من التّلبّس الخ » متعلّق به « يعتبر » مىباشد .
بنحو خاصّ على اختلاف انحائه : ضمير در « انحائه » به تلبّس برمىگردد .
من القيام صدورا او حلولا : مثال و بيان تلبّس به اعتبار اختلاف در موادّ مىباشد كه « ضارب » به نحو صدورى « عالم و مريض » به نحو حلولى و « خالق » به نحو ايجادى مىباشد و « من القيام » بيان براى در تلبّس به مبدأ مىباشد .
او وقوعا عليه او فيه : مثال و بيان تلبس به اعتبار اختلاف در هيئات مىباشد مثل « مضروب » كه اسم مفعول بوده و مبدأ برآن واقع مىشود و « مقتل » كه اسم مكان و مبدأ در آن واقع مىشود .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 539
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٣٩