فى مسئلة من كانت له زوجتان : ضمير در « له » به « من » يعنى زوج برگشته و در واقع اين زوج داراى سه همسر يعنى دو همسر كبيره و بالغه و يك همسر صغيره و غير بالغه مىباشد .
ارضعتا زوجته الصّغيرة : ضمير در « ارضعتا » به « زوجتان كبيرتان » و ضمير در « زوجته » به « من » يعنى زوج برگشته و اين جمله صفت بعد از صفت براى « زوجتان » و يا حال براى « زوجتان كبيرتان » مىباشد .
ما هذا لفظه : ضمير در « لفظه » به « ايضاح » برگشته و اين عبارت بدل از « ما عن الايضاح » مىباشد .
ففى تحريمها : ضمير در « تحريمها » به « المرضعة الآخرة » برمىگردد .
تحريمها لانّ هذه يصدق عليها امّ زوجته : كلمهء « تحريمها » مفعول براى « اختار » و مرجع ضمير « تحريمها و عليها » و مشاراليه « هذه » كلمهء « المرضعة الآخرة » بوده و ضمير در « زوجته » به « من موصوله » در « من كانت له الخ » برمىگردد .
لانّه لا يشترط فى المشتقّ بقاء المشتقّ منه : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و ضمير در « منه » به « الف و لام در المشتقّ منه » برگشته و مقصود از « المشتقّ منه » مبدأ و مصدر اشتقاق مىباشد .
هكذا هاهنا : مشاراليه « هكذا » عدم شرط بقاء مشتقّ منه در مشتقّ و مشاراليه « هاهنا » صدق امّ زوجه بر « المرضعة الآخرة » مىباشد .
و ما عن المسالك فى هذه المسألة : اين عبارت عطف بر « ما عن الايضاح » بوده و مقصود از « هذه المسألة » نيز « المرضعة الآخرة » مىباشد .
من ابتناء الحكم فيها : مقصود از « الحكم » حكم به حرمت يا عدم حرمت بوده و ضمير در « فيها » به « هذه المسألة » يعنى « المرضعة الآخرة » برمىگردد .
فعليه : ضمير در « عليه » به « كون هذا القسم من الجوامد فى محلّ النّزاع » برمىگردد .
كلّما كان مفهومه : ضمير در « مفهومه » به « ماء موصوله » در كلّما به معناى كلماتى برگشته
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 349
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٣٤٩