تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم العربية — صفحة 431

مساهمون:

ص٤٣١
خو ، بقيّة : مانده ، بليّة : آزمايش " در اينها گوئى : فتاوى ، ذفارى ، صحارى ، عذارى ، حبالى ، هدايا ، جدايا ، هراوى ، يتامى ، ايامى ، طهارى ، رزايا ، سجايا ، بقايا ، بلايا ، و در بعضى از آنها " فعالى " نيز استعمال شده ، مانند " فتاوى و صحارى " . 37 - " فعالى " مانند " ارض : زمين ، اهل : خاندان ، ليلة : شب ، موماة و موماء : بيابان پهناور ، سعلى و سعلاة و سعلاء : غول بيابان ، هبرية : پوسته سر و بدن " ميگوئى : " اراضى ، اهالى ، ليالى ، موامى ، سعالى ، هبارى " . 38 - " فعالى " جمع است براى وصفى كه بر وزن " فعلان " و مؤنثش " فعلى " است ، مانند " سكران و سكرى : مست ، عطشان و عطشى : تشنه ، كسلان و كسلى : سست و بىنشاط ، غضبان ، و غضبى : خشمگين " ميگوئى : " سكارى ، عطاشى ، كسالى ، غضابى " و " فعالى " نيز جائز است ، و در بعضى " فعالى " آمده ، مانند " كسالى " 39 - " فعالىّ " مانند " كرسىّ : تخت نشيمنگاه ، امنيّة : آرزو ، قمرىّ : نوعى از كبوتر ، انسىّ : آدميزاد ، علباء : رگ زردرنگ پشت گردن . ، حرباء : جانورى است ، زربىّ : بالش كه بر آن تكيه كنند و هر چه گسترند و بر آن نشينند " در اينها گوئى : " كراسىّ ، امانىّ ، قمارىّ ، اناسىّ ، علابىّ ، حرابىّ ، زرابىّ " و در جمع " انسان : آدمى و ظربان : جانورى مانند گربه " گفته‌اند : " اناسىّ و ظرابىّ " لكن اصلش " اناسين و ظرابين " بوده ، نون را بدل به ياء كرده‌اند و دو ياء را درهم ادغام نمودند .