" يمدّ " مضارع مدّ ، در اصل " يمدد بوده ، ضمّه عين الفعل - بر فاء الفعل نقل شده ، و عين الفعل در لام الفعل ادغام گشته .
" يبيع " مضارع باع ، در اصل " يبيع " بوده ، كسره عين الفعل بر فاء الفعل نقل شده است .
و در موازنة حروف را چنانچه قلب شده ميآورند ، تا نقل معلوم شود در كجاست ، ولى حركات را مطابق اصل صيغه ميآورند تا وزن اصلى صيغه اشتباه نشود ، اگر نقل فقط در حركات باشد ، پس گفته مىشود : يمدّ بر وزن يفعل و يبيع بر وزن يفعل است ، و اما با نقل حروف تابع حروف خواهد بود .
و دليل بر نقل حروف در اين كلمات و غير اينها ملاحظه سائر مشتقّات هركلمهايست ، چنانچه در تشخيص حروف اصلى از حروف زياده بيان شد ، و دليل بر نقل حركات ملاحظه اقتضاء صيغه است ، مثلا " يبيع " صيغه مضارع است از باب " فعل يفعل " اين صيغه در اين باب اقتضاء مىكند كه " يبيع " گفته شود ، پس در آن نقل حركت واقع شده كه " يبيع " ميگوئيم .
( حذف )
حذف در لغت اسقاط است ، و در اصطلاح اسقاط حرف يا حركت است از كلمه در قرائت يا كتابت يا هردو مانند " اقاموا الصّلاة " كه واو براى التقاء ساكنين و لام براى ادغام ، در قرائت اسقاط ميگردد نه در كتابت ، و هرچه در كتابت اسقاط شود در قرائت اسقاط مىشود مگر بعضى موارد ، مانند داود ، ولى نه چنان است كه هرچه در