Skip to main content

شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — Page 127

Contributors:

P.127
فيما اصاب او ضدين من ايجاب و تحريم و من ارادة و كراهة و مصلحة و مفسدة ملزمتين بلا كسر و انكسار فى البين .
Commentary
كه آيا از تعبد به آنها محال يا باطلى يعنى وقوع آن از حكيم تعالى صحيح نيست و لو از غير او واقع مىشود حاصل مىشود يا نه اشكالاتى كه بر تعبد به ظن نموده‌اند از متقدمين و متأخرين از علماء رضوان اللّه تعالى عليهم چند اشكال است . اول آنها اجتماع مثلين است از دو واجب يا دو حرام كه اگر تعبد به ظن مطابق واقع شد در ايجاب و تحريم اجتماع مثلين است مثلا صلاة ظهر كه واقعا واجب است و دليل ظاهرى هم اثبات كرد وجوب آن را در اين موارد اجتماع مثلين است و محال و همچنين در تحريم قوله مثلا يعنى اجتماع مثلين در ايجابين و تحريمين تنها نيست بلكه در تمام احكام خمسه مىآيد مثلا دليل ظاهرى اثبات كرد استحباب آن شىء را و يا كراهت آن را و يا اباحهء آن را در جائى كه حكم واقعى هم همين باشد اجتماع مثلين است دو مستحب يا دو كراهت يا دو مباح قوله فيما اصاب الخ يعنى در جائى كه در واقع حكمى باشد و حكم واقعى يا حكم ظاهرى مطابق شد اجتماع مثلين است كما آنكه بيان نموديم

[ لوازمات تعبد به ظن از اجتماع مثلين يا ضدين و جمع بين مصلحت و مفسده ]

قوله او ضدين الخ از لوازم تعبد به امارهء غير علميه جمع بين ضدين است از ايجاب و تحريم در انشاء و اراده و كراهت است در نفس مولى و مصلحت و مفسده‌اى كه هر دو ملزم باشند در نفس فعل و در جائى كه اين مصلحت و مفسده كسر و انكسار در بين آنها نباشد كه اگر كسر و انكسار باشد جمع بين ضدين نيست در شىء واحد مثلا خمر و ميسر