[ هلاكت لشكر سفيانى ] 3 نجمة
در تفسير على بن ابراهيم « 1 » و تفسير عيّاشى « 2 » و غيبت نعمانى « 3 » در تفسير آيهء مباركهء
وَ لَوْ تَرى إِذْ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ وَ قالُوا آمَنَّا بِهِ وَ أَنَّى لَهُمُ التَّناوُشُ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ
به سندهاى متعدّد از حضرت امير المؤمنين ، حسن بن على ، حضرت سجّاد و باقر عليهم السّلام در مجمع البيان از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله روايت نمودهاند كه اين آيه را به هلاكت جيش سفيانى بهسبب خسف در بيدا ، در زمان ظهور حضرت قائم آل محمد - ارواحنا فداه - تفسير فرمودهاند كه فرمودند : كاش آنان ؛ يعنى لشكر سفيانى را ببينى كه بهسبب صيحهء آسمانى گرفتار دهشت و فزع شدهاند ؛ پس نمىتوانند فرار كنند و از مكان نزديك گرفته شوند ؛ يعنى از زير قدمهاى خود بهسبب فرو رفتن زمين و گويند ؛ يعنى به قائم عليه السّلام ايمان آورديم و كجاست براى آنها دسترسى به قائم آل محمد - عجل اللّه تعالى فرجه - از راه دور ؟ !
اگرچه مفسّرين عامّه بر اين رفتهاند كه اين فزع و اخذ و عدم قبول ايمان يا در زمان موت است يا در زمان بعث ، مگر زمخشرى كه گفته : از ابن عبّاس روايت شده :
اين آيه در خسف بيدا نازل شده است و ثعلبى كه از حذيفة بن يمان از رسول خدا روايت كرده ، نزول آيه را در خسف بيدا روايت كرده و اين آيهء مباركه بر چند امر دلالت دارد :
اوّل : گرفتار فزع و دهشت شدن آن گروه .
دوّم : عدم نجات و خلاصى براى آنان .
سوّم : گرفته شدن از مكان نزديك .
چهارم : ايمان آوردن و عدم قبول ايمان آنان .
پاورقی
( 1 ) . تفسير القمى ، ج 2 ، ص 205 .
( 2 ) . تفسير العياشى ، ج 2 ، ص 57 .
( 3 ) . الغيبة ، صص 305 - 304 .