Skip to main content

شرح معالم الأصول ( فارسى ) — Page 432

Contributors:

P.432
في يب إلى جواز بناء المجتهد في الفتوى بالحكم على الاجتهاد السّابق ومنع من ذلك المحقّق ره فعدّ في شرائط تسويغ الفتوى ان يكون المفتى بحيث إذا سئل عن لميّة الحكم في كلّ واقعة يفتى بها اتى به وبجميع أصوله الّتى يتبنى عليها وقال في موضع آخر إذا أفتى المجتهد عن نظر في واقعة ثمّ وقعت بعينها في وقت آخر فإن كان ذاكرا لدليلها جاز له الفتوى وان نسيه افتقر إلى استيناف نظر فان ادّى نظره إلى الاوّل فلا كلام وان خالفه وجب الفتوى بالأخير ولا ريب انّ ما ذكره المحقّق أولى غير انّ ما ذهب اليه العلّامة متوجّه لانّ الواجب على المجتهد تحصيل الحكم بالاجتهاد وقد حصل فوجوب الاستيناف عليه بعد ذلك يحتاج إلى الدّليل وليس بظاهر
Commentary
متعدد باشند ليكن همه به يك نحو فتوى دهند واما درصورتىكه متعدد باشند ودر فتوى نيز مختلف باشند پس اكر مقلد داند كه ايشان در معرفت مسائل وعدالت مساويند مخير خواهد بود درين صورت در تقليد هريك از ايشان كه خواهد واكر نزد أو بعضي از ايشان در مرتبه علم وعدالت بيشتر باشند تقليد أو واجبست واين مذهب اصحابيست كه حرف ايشان بما رسيده ودليل ايشان بر اين قول اينست كه اعتماد بر حرف داناتر نزديكتر است بحصول وبيشتر است واز بعضي از عامه حكايت نموده‌اند قول يتخير مقلد را در عمل به فتواى هريك درين شق ونيز ان تفصيلي كه أصحاب داده‌اند معتمد عليه است واكر بعضي راجح باشند در مرتبه علم وبعضي در مرتبه ورع محقق رحمه الله فرموده كه داناتر مقدم است زيراكه فتوى از علم مستفاد است نه از ورع پس بايد كه زيادتى علم موجب ترجيح أو باشد در افتاء چون بعضي از اصوليين قائل شده‌اند به ترجيح أورع باعتبار آنكه ظن صدق أورع أقوى است مصنف قدس سره اشاره بجواب أو نموده وفرموده كه قدرى از ورع كه مانع أو باشد از فتوى دادن بدون علم هست پس اعتبار ندارد رجحان ورع ديكرى وقول محقق رحمه اللّه نيكو است

[ أصل في جواز البناء على الاجتهاد السابق ]

أصل ذهب العلامة في التهذيب تا أصل علامه ره در تهذيب قائل شده به اينكه جايز است كه مجتهد فتواى خود را بنا كذارد بر اجتهاد سابق واز جهت فتوى لازم نيست اعاده اجتهاد درين حكم ومحقق ره اين مذهب را انكار نموده واز جمله شرايط جواز فتوى شمرده بودن مفتى را به حيثيتي كه هركاه بپرسند علت حكم را در هر واقعه كه فتواى مىدهد تواند كه علت آن حكم وجميع أصولي را كه موقوف عليه آن حكم‌اند ذكر نمايد وباز در جاى ديكر فرموده كه هركاه مجتهد از روى نظر وتأمل در واقعه فتوى دهد بعد از ان بعينه اين واقعه در وقتي ديكر واقع شود پس اكر بخاطر دارد دليل آن واقعه را فتوى أو را جايز است واكر دليل أو را فراموش نموده باشد احتياج دارد بفكر تازه پس اكر فكر أو منتهى شود باجتهاد اوّل پس حرفى نيست