فرمود : هرگاه حديثى به شما رسيد و گواهى از قرآن يا سخن پيامبر ( ص ) داشت ، بپذيريد و گرنه براى خود آورنده ، خوب است »
ظاهرا مراد از اختلاف حديث ، تعارض دو حديث نيست ، بلكه مراد روايات متعدد در ابواب مختلف است .
اوّلا : به خاطر قرينهء « يرويه من نثق به و منهم من لا نثق به » كه روشن است روايت ثقه با غير ثقه ، تعارضى ندارند ، امّا ممكن است روايات وارد در بعضى مسائل ، موثّق و در بعضى ديگر غير موثّق باشد .
ثانيا : برفرض كه سؤال از متعارضان باشد ، جواب حضرت بيان قاعدهء كلّى است كه هر خبرى كه گواهى از كتاب يا سنّت داشته باشد ، حجّت و معتبر است . « 1 »
ضمنا از اين روايت استفاده مىشود كه موافقت با سنّت ، همچون موافقت با كتاب ، يك مرجح مستقلّ است ، نهايت اينكه از بعضى از روايات مانند روايت ميثمى ، لزوم رعايت ترتيب استفاده مىشود يعنى موافقت كتاب ، مقدّم بر موافقت سنّت مىباشد .
3 - روايت ايّوب بن حرّ كه گفته است : « از امام صادق ( عليه السّلام ) شنيدهام كه فرمود :
و كلّ شىء مردود الى الكتاب و السّنّة ، و كلّ حديث لا يوافق كتاب اللّه فهو زخرف » ؛ « 2 »
« بازگشت هر چيزى به كتاب و سنّت است و حديثى كه موافق قرآن نيست ، تزوير است . »
4 - روايت ايّوب بن راشد ، نيز از امام صادق ( عليه السّلام ) كه فرمود :
هامش
( 1 ) - ر ك : شيخ انصارى ، فرائد الاصول ، ص 70 - 69 .
( 2 ) - شيخ كلينى ، اصول الكافى ، ج 1 كتاب فضل العلم ، باب الأخذ بالسنّة و شواهد الكتاب حديث 3 و 4 .