تحقيقى در مورد قرآن مطرح شود كه براى پژوهندگان علوم اسلامى دانستن آنها مفيد بلكه ضرورى است ، و سپس چند بحث كه از مباحث اختصاصى اصول فقه در اين مورد است از نظر خواهد گذشت .
عناوين و اسامى قرآن كريم :
قرآن كريم به عناوين و اسامى متعدّدى ناميده شده كه مشهورترين آنها عبارتند از : قرآن ، فرقان ، كتاب ، ذكر و تنزيل .
قرآن
- حدود 58 مورد در كتاب خدا از اين لفظ براى ناميدن كلام الهى ياد شده است . دربارهء قرآن و مبدأ اشتقاق آن ميان علماء اختلاف نظر وجود دارد . شافعى معتقد است كه كلمهء قرآن از هيچ مبدئى مشتق نشده است . زجاج ، قرآن را مشتق از « قرء » به معنى جمع و گردآورى مىداند . لحيانى ، قرآن را مشتق از « قرء » به معنى قرائت و پيرو هم آوردن و خواندن مىداند . فرّاء نيز قرآن را مشتق از قرائن جمع قرينه مىداند .
فرقان
- هفت مورد در قرآن از اين كلمه ياد شده است كه در دو مورد ، مراد قرآن است و وجه تسميهء آن را به دو صورت آوردهاند : يكى به علت آنكه قرآن ، فارق ميان حق و باطل است و يك معناى ديگر آن نجات دادن است .
كتاب
- اين كلمه در حدود دويست و هفتاد و پنج مورد در قرآن به كار رفته كه در اكثر موارد ، منظور قرآن كريم است . لازم به يادآورى است كه از قرآن در ميان منابع فقه اسلام نيز به عنوان كتاب