تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — صفحة 362

مساهمون:

ص٣٦٢
است ، مانند آيهء شريفهء :
فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها
( الشمس / 8 ) . شاهد : در نصب محلى « ها » در « فألهمها » بنابر مفعوليت و جر محلى آن در « فجورها و تقواها » بنابر مضاف اليه مىباشد . و الثالث : سومين وجه از وجوه سه‌گانهء « ها » داراى معناى تنبيه و آگاهانيدن مخاطب است كه داخل بر چهار لفظ مىشود : 1 - اسم اشاره قريب و متوسط ، مانند « هذا » قابل ذكر است « ها » بر اسماء اشاره مختص به بعيد مانند : « ثمّ ، هنّا ، و هنالك » داخل نمىشود . 2 - ضمير منفصل مرفوعى آن‌گاه كه مبتدا بوده و خبر آن اسم اشاره مىباشد ، مانند آيهء شريفهء :
ها أَنْتُمْ أُولاءِ
( آل عمران / 119 ) . و قيل : در رد استعمال اين قسم گفته شده است كه اصل « ها » تنبيه بر اسم اشاره داخل شده بوده : « أنتم هؤلاء » سپس « ها » به جهت تنبيه مقدم بر مبتدا شده است ، لكن اين قول مردود است زيرا در اين آيهء شريفه :
ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ
( آل عمران / 66 ) . باوجود « ها » تنبيه بر اسم اشاره ، بر مبتدا نيز « ها » داخل شده است و اگر اين « ها » در اصل بر « هؤلاء » مىبود دخول هاء تنبيه بر هاء تنبيه لازم مىآمد كه اين صحيح نيست . شايان ذكر است كه به اين رد در جواب « قيل » جواب داده شده است به اينكه « ها » اول در اصل بر « هؤلاء » بوده و علت تكرار آن تأكيد تنبيه بوده است سپس به جهت ثقالت اجتماع دو « ها » مقدم شده است ، پس بنابراين قول « ها » تنبيه بر مبتدا در اصل و صورت اولى اين آيه داخل نشده و هرگز نيز داخل نمىشود . 3 - صفت و نعت « أيّ » ندائيه ، مانند : « يا أيّها الرجل » كه « الرجل » صفت « أيّ » منادا مىباشد و « ها » داخل بر صفت شده هرچند در رسم الخط « ها » متصل به « أيّ » نوشته مىشود ، لازم به ذكر است كه دخول « ها » تنبيه در اين مورد واجب است