كه خود آن بزرگوار به قلم مبارك رقم نفرموده بود ترقيم و اين درّ يتيم را تتميم نمودم ، اگر - ان شاء اللَّه تعالى - تمام آن صواب است ، از بركات انفاس قدسيّهء آن جناب است و اگر در بين خطايى واقع شده از غفلت و قصور اين قاصر است . « 1 »
محدث قمى در هدية الزائرين و بهجة الناظرين نيز ظاهراً در دو جا چنين آورده است :
. . . در كتاب تحيّة الزائر كه آخر تأليف آن مرحوم بود و به دست حقير ، خاتمهء آن ختم شد . « 2 »
شاهد ديگر اينكه ، بين بخش پايانى تحية الزائر كه در زيارت امامزادگان است و همين بخش در هدية الزائرين ، يكسانى تمامى وجود دارد و جز مختصرى همهء جملات و كلمات مانند هم هستند .
نكتهء ديگر اينكه از اوايل مقام دوم خاتمهء تحية الزائر به قلم محدث قمى است .
چنانچه نوشتهاند :
از مقام دوم خاتمه از حال جناب قاسم بن موسى الكاظم عليه السلام تا به آخر كه خود آن بزرگوار به قلم مبارك رقم نفرموده بود ترقيم و اين درّ يتيم را تتميم نمودم . « 3 »
تاريخ تأليف تتميم
بنا به نوشتهء محدث قمى در انتهاى رساله و كتاب ، تاريخ تكميل و تتميم تحية الزائر به وسيلهء ايشان ، روز 13 ماه رجب 1320 است . توجه به اين نكته خالى از لطف نيست كه تاريخ درگذشت محدث نورى 27 جمادى الآخر همين سال است . يعنى محدث قمى ، تنها بعد از پانزده يا شانزده روز بعد از وفات استاد ، كار ناتمام او را تكميل كرده
هامش
( 1 ) ( . ) تحية الزائر و بلغة المجاور ( ، سنگى ، ص 336 - 337 . )
( 2 ) ( . ) هدية الزائرين و بهجة الناظرين ( ، تصحيح سيد محمّد تقى كشفى ، ص 11 و 441 . )
( 3 ) ( . ) تحية الزائر و بلغة المجاور ( ، سنگى ، ص 337 . )