ظاهر مىشود تا آنكه عبد ، در ملكهء عبوديّت به مقامى در كمال دررسد كه ما فوق آن متصوّر نباشد و عبد كامل الهى شود ؛ در اين مقام ، آئينهء سراپانماى و مظهر جميع صفات كماليّهء الهيّه گردد و آشكارا و عيان خالق و معبود خود در صفات كامله شود ؛ چنانكه از حضرات اهل عصمت عليهم السّلام وارد است كه : « نحن عين الوجود و علانية المعبود ، و نحن اسماء اللّه الحسنى و صفاته العليا » « 8 » ، و خاتم در كمالات عبوديّت گردد ، كه :
ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ
« 9 » ، و اخلاق او ، اخلاق عظيمهء الهيّه شود ، كه :
إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ
« 10 » . پس حضرات خاتم و ختميّون كه اهل عصمتند - عليهم الصّلاة و السّلام - عباد خلّص و كمّل حضرت ربوبيّت ، و متّصف به
هامش
( 8 ) - ما اصل و حقيقت وجود و آشكاراى معبوديم ، و مائيم نامهاى نيكوى پروردگار و صفات بلندپايهء او :
« محقّق كاشانى » - قدّس سرّه - در تفسير « صافى » ذيل آيهءوَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنىچنين آورده است :
«وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنىالّتى هى احسن الاسماء لتضمّنها معانى هى احسن المعانى . « القمّى » قال :
الرّحمن الرّحيمفَادْعُوهُ بِهاو سمّوه بتلك الاسماء . فى « الكافى » عن الرّضا ( ع ) انّه سئل عن الاسم ، فقال صفة موصوف . و « العيّاشى » عنه - عليه السّلام - قال : اذا نزلت بكم شدّة فاستعينوا بنا على اللّه و هو قول اللّهوَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعُوهُ بِها. قال : قال ابو عبد اللّه - عليه السّلام - : نحن و اللّه الاسماء الحسنى الّذى لا يقبل من احد طاعة الّا بمعرفتنا » : « الصّافى » 2 : 254 - 255 :
يعنى : براى خداست نامهاى نيكو كه آن بهترين نامهاست ، براى آن است كه متضمّن بهترين معانى است .
« علىّ بن ابراهيم قمى » گفته است : مقصود ، دو نام مقدّس الرّحمن و الرّحيم است ، پس خداى را به اين نامها بخوانيد و او را به اين نامها بناميد . در كتاب « كافى » از حضرت رضا ( ع ) است كه از آن حضرت از معنى اسم پرسيده شد ، فرمود : اسم ، صفتى است براى موصوف . و « عيّاشى » از آن حضرت نقل كرده است كه فرمود : چون بر شما دشوارى فرود آيد ، در پيشگاه خدا به ما استعانت جوئيد و اين است معنىوَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعُوهُ بِها، و فرمود كه امام صادق ( ع ) فرمود : به خدا سوگند ما ( اهل بيت پيغمبر ) همان نامهاى نيكوى خداى تعالىايم ؛ از هيچكس طاعتى پذيرفته نشود مگر به معرفت ما .
( 9 ) - محمّد صلى اللّه عليه و آله و سلم پدر هيچيك از مردان شما نيست ، و ليكن رسول خدا و خاتم انبياست . . . : سورهء 33 آيهء 40
( 10 ) - به منهج اوّل ، صفحات 6 و 591 و منهج حاضر ، صفحهء 189 رجوع شود .