لهذا كثرت اكل موجب فساد كلّى در دين است ، و قلّت اكل در هر حال و در نزد هر طايفه از اهل ظاهر و باطن ، محمود و ممدوح است چنانكه حضرت امام عليه السّلام مىفرمايد ؛ زيرا كه در كم خوردن و جوع اصلاح حال بدن و نفس و عقل و قلب و روح است . و در فضيلت جوع از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله وارد است كه : « جاهدوا انفسكم بالجوع و العطش ؛ فانّ الاجر في ذلك كاجر المجاهد في سبيل اللّه » « 2 » ، و : « ليس عمل احبّ الى اللّه من الجوع و العطش » « 3 » و : « كلوا و اشربوا في انصاف البطون ؛ فانّه جزء من النّبوّة » « 4 » ، و حضرت امام حسن عليه السّلام فرموده :
« افضلكم منزلة عند اللّه اطولكم جوعا و تفكّرا ، و ابغضكم الى اللّه كلّ اكول نؤوم شروب » « 5 » . و نيز حضرت رسول فرمود : حقّ تعالى مباهات مىفرمايد در نزد ملائكه به كسى كه تقليل كند در طعام در دنيا ، پس مىگويد : نظر كنيد بسوى بندگان من كه مبتلا كردهام ايشان را بطعام و شراب در دنيا پس ترك مىكنند آنها را ، شاهد باشيد اى ملائكهء من ! هر خوردنى را كه ترك مىكنند بدل مىكنم از براى ايشان به درجات چند در جنّت .
و قلّت اكل ، و جوع باعث رقّت قلب و انكسار است ، و رفع مىكند شرور و كسالت را و مىشكند شهوتها را ، و مستولى مىشود عبد به واسطهء جوع بر نفس و شيطان و مقهور مىسازد آنها را ، و رفع مىكند زيادتى خواب را . و گفتهاند بزرگان كه هرگاه بسيار خوريد ، بسيار مىآشاميد و بسيار مىخوابيد ؛ و
هامش
( 2 ) - با نفس خود مجاهده كنيد بوسيلهء گرسنگى و تشنگى ؛ زيرا كه اجر آن همچون اجر جهادكننده در راه خداست .
( 3 ) - هيچ عملى در نزد خداى تعالى محبوبتر از گرسنگى و تشنگى نيست .
( 4 ) - بخوريد و بياشاميد تا نيمههاى شكمها ؛ زيرا كه چنين رفتار ، جزئى از پيغمبرى است .
( 5 ) - از شما آنكس به منزلت نزد خدا برتر است كه گرسنگى و تفكّر او طولانىتر باشد ، و منفورترين شما نزد خداى تعالى هر پرخور پرخواب بسيار نوشنده است .