مگر آنكه مستجاب مىشود . و از دعاهاى مستجابه دعاى صائم « 65 » و مظلوم و امام عادل است . و كسى كه دعا كند در حقّ برادر مؤمن عقب او ، و دعاى فرزند صالح در حقّ پدر و مادر ، و دعاى پدر صالح در حقّ اولاد مستجاب است .
و يكى از شرائط دعا آنست كه حرامى را مسألت نكند و در « ذوى الارحام » « 66 » و قطع و ضرر آنها مسألت نبايد كرد . و از شرائط و آداب دعا بكاء و گريه است ، و گريه سيّد آداب است و « قدوهء اعلى » « 67 » است ؛ زيرا كه دليل است بر رقّت قلب ، و آن دليل است بر اخلاص و آن سبب اجابت است . و ديگر از شرائط دعا مخفى داشتن دعاء است ؛ و اين شرط ، سلطان آداب است ؛ زيرا كه اين شرط حفظ مىكند دعا را از دشمن . و محوكننده و هباءكننده « 68 » و وبالكنندهء دعا رياء است و [ مخفى داشتن ] باعث مىشود خلوص را . و از شرائط اجابت دعا ترك عجب است كه اعظم آفتهاى اعمال است ؛ حضرت امير المؤمنين ( ص ) فرمود :
سيّئهاى كه عبد را بد آيد از آن ، بهتر از حسنهاى است كه باعث عجب شود .
و هرگاه عبد به آداب مذكوره در اوقات و امكنهء مخصوصه دعا نمايد بيقين مستجاب مىشود ؛ زيرا كه حقّ تعالى كريم است و كريم ، خلف وعده نكند كه « الكريم اذا وعد وفى » « 69 » . لهذا حضرت امام ( ص ) مىفرمايد : حفظ كن ادب دعا را يعنى به آدابى كه از اهل عصمت عليهم السّلام در دعا منقول است عمل كن ، و نظر كن به جلالت و عظمت حقّ تعالى در حال دعا ؛ يعنى بتذلّل و عجز و افتقار بخوان او را تا موجب ترحّم شود ، و نظر كن كه از براى چه مىخوانى او را ؛
هامش
( 65 ) - روزهدار
( 66 ) - خويشان خيلى نزديك
( 67 ) - عالىترين نمونه
( 68 ) - غبار پراكنده
( 69 ) - شخص بزرگوار چون وعده كند به وعدهء خود وفا نمايد .