پايگاه أبو حامد محمد غزالى در نظر حكيم ملا صدراى شيرازى :
حكيم الهى ، ملا صدراى شيرازى ، در فصل ( 27 ) كتاب ارزشمند خود اسفار ( جزء دوم از سفر اول ) ، ذيل « فى اثبات التكثر في الحقائق الامكانية » ، بخشى از كتاب احياء علوم الدين ( ربع منجيات ، كتاب توحيد و توكل ) را به عنوان گواه سخن خود برگزيده و در پايان سخن غزالى وى را چنين مىستايد : « و انما اوردنا كلام هذا البحر القمقام الموسوم عند الانام بالامام و حجة الاسلام ليكون تليينا لقلوب السالكين مسلك اهل الايمان . » و در مفاتيح الغيب مىگويد :
« همانا اين تحقيقات و تأويلات در مورد « رموز قرآنى و كنوز رحمانى » اشارتى است كوتاه از تمثيلهاى گستردهء حجة الاسلام ( غزّالى ) و خلاصهاى است مجمل از دريافتهاى مفصل آن دانشور پارسا و پيشرو : گزيدهاى است براى نجات جانها و شفاى روانها ، گلچينى است شايستهء شناخت راه هدايت و رستگارى .
چون وى ( غزالى ) - ايّده الله تعالى - دريايى است گوهرزا كه از صدفهايش مىتوان « جواهر قرآن » صيد كرد ، و آتشى است فروزان كه از مشكاتش مىتوان انوار بيان برگرفت .
ذهن پرفروغ غزّالى كبريت احمرى است كه « كيمياى سعادت بزرگ » از آن مايه گرفته است .
فكر وى ، غوّاصى است كه از درياهاى مبانى گوهرهاى معانى صيد كرده است .
فهم وى ، صرافى است بصير و عيار سنج نقد خردها بر معيار علمها .
عقل وى ، ميزانى است كه ارج برهان قويم ( قرآن ) را بر راستاى صراط مستقيم سنجيده است .
وى را دم مسيحايى است در كار زنده كردن اموات علوم دين و معجز موسوى از نوع پديد آوردن « يد بيضا » براى هويدا ساختن نشانههاى يقين .
پس شادمان باد جانى كه آثار و خواصش چنين باشد و سيراب باد روانى كه وارسته شد و با مردم زيست و در خداى گريخت . »
سيد حسين خديو جم
تهران ، شنبه نهم شهريور 1364
چهاردهم ذىحجهء 1405