( 320 . )
لما كان ذلك باعجب من مطاعمة الغراب :
امام ( ع ) در اين خطبه به دو مطلب معروف و بدون حقيقت در ميان مردم آن روز اشاره كرده ، و آن را افسانه و دور از حقيقت خوانده است :
يكى مسئله افسانه توليد نسل « طاوس » كه مىگفتند در اثر مكيدن اشك چشم طاوس نر نطفه منعقد مىگردد ، و ديگرى توليد نسل « كلاغ » كه معروف بوده كه هيچ وقت با ماده خود جمع نمىشود ، : هر دو را عارى از حقيقت دانسته و فرموده است :
هر دو به وسيله لقاح و آميزش « نر » با « ماده » توليد نسل مىكنند ، ولى چون آميزش كلاغ بسيار مخفى صورت مىگيرد خيال شده است اساسا آميزشى ندارد ، در حالى كه چنين نيست ، و افرادى آميزش كلاغ را مشاهده كردهاند ، و در مورد طاوس چون مخفى نيست امام ( ع ) فرموده مىتوانيد آن را مشاهده كنيد . ( شرح ابن ابى الحديد جلد 9 ص 270 )
( 321 . )
« سليم ابن قيس هلالى » 1 سليم ابن قيس هلالى - كتاب سليم ابن قيس هلالى - صفحه 89 در كتاب خود صفحه 89 قبل از سيد رضى اين خطبه را نقل كرده و « كلينى » در كتاب « روضه كافى » 1 كلينى - روضه كافى - ص 62 ص 62 و شيخ « مفيد » در كتاب « ارشاد » 1 مفيد - ارشاد - ص 373 ص 373 نيز اين خطبه را آوردهاند .
( مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - جلد 2 ص 403 جلد 2 ص 403 )
( 322 . )
كقيض بيض فى اداح :
امام ( ع ) در آغاز آنها را نصيحت كرده و به آنها مىگويد :
مانند جفاكاران جاهليت نباشيد كه نه در دين تفقه داشتند و نه در باره خداوند تعقل مىكردند سپس آنها را تشبيه به تخمهاى افعى كرده كه در لانه قرار