( 300 . )
ظاهرا اين همان خطبهاى باشد كه تحت شماره 89 گذشت و مدارك آن را در آنجا آورديم و اضافه مىكنيم كه مرحوم كلينى در « اصول كافى » 1 كلينى - اصول كافى - جلد 1 صفحه 60 جلد 1 صفحه 60 ) قسمتى از آن را نقل كرده و علت تكرار آن تفاوتى است كه در اين خطبه موجود است .
و « ابن اثير » كلمات پيچيده اين خطبه را در كتاب « نهاية » 1 ابن اثير - نهاية - توضيح داده است ( مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - ج 2 صفحه 364 ج 2 صفحه 364 )
( 301 . )
لا يبقى بيت مدر و لا و بر .
امام عليه السّلام با اين جملات به حكومت غاصبانه و ستمهاى « بنى اميه » و اين كه ظلم و ستم آنها همه بلاد اسلامى را فرا خواهد گرفت اشاره فرموده ، و توجه داده است كه آنها پس از ظلم و ستمهايشان به وضع بسيار بدى گرفتار خواهند شد كه زندگى بر ايشان تيره و تار ، و از هر چيز ناگوارتر و تلختر خواهد شد ، ما جريان نابودى « بنى اميه » را در ذيل خطبه 105 بدست « بنى عباس » يادآور شديم .
( 302 . )
و شهده البدن من المنكر الكثير :
بعضى از شارحان در اينجا اين سؤال را مطرح ساختهاند كه چگونه ممكن است امام عليه السّلام منكرى را ببيند و از آن نهى نكند ؟
و پاسخ دادهاند كه در صورت علم و آگاهى به اين كه با نهى از منكر طرف دست بر نخواهد داشت بلكه بدتر خواهد شد لازم است در اين مورد از نهى خوددارى شود .
ولى حقيقت اين است كه در ضمن خطبهها و سخنان بسيارى از امام عليه السّلام