اين خطبه آمده است با چگونگى اوضاع فردى و اجتماعى ما مطابقت مىكند :
انتشار دروغ ، طرز رفتار ما در برابر حق ، ارتباط ما با قرآن و . . . چه خوب است اين خطبه را چند بار بخوانيم و از همين جا باز گرديم و وضع خود را اصلاح كنيم .
2 - و اعلموا انكم لن تعرفوا الرشد . . .
در اينجا امام ( ع ) به يك قانون كلى اشاره فرموده كه براى شناخت هر چيز بايد ضد آن را مشاهده كرد .
3 - فالتمسوا ذلك من عند اهله .
ابن ابى الحديد مىگويد : مقصود امام ( ع ) از اين جمله خودش مىباشد ( و از جملات بعد بر مىآيد كه مقصود ائمه هدى مىباشند ) جلد 9 صفحه 107
( 282 )
قبل از شريف رضى « ابو مخنف » اين خطبه را در كتاب « الجمل » 1 ابو مخنف - الجمل - طبق نقل ابن ابى الحديد 2 ابن ابى الحديد - شرح نهج البلاغه - آورده و پس از شريف رضى مفيد در « ارشاد » مفيد - ارشاد - صفحه 142 صفحه 142 به صورتى كه با آنچه در اينجاست تفاوت دارد آن را نقل كرده است .
( 283 . )
كل منهما يرجوا الامر له . . .
رقابت شديد ميان طلحه و زبير
1 - « ابن ابى الحديد » مىنويسد : « مورخان نوشتهاند طلحه و زبير پيش از شروع جنك در مورد اين كه كداميك نماز براى مردم بخواند اختلاف كردند ، و عايشه براى رفع اختلاف « محمد بن طلحه » و « عبد اللّه زبير » را بعنوان امام جماعت انتخاب كرد كه يك روز اين ، و روز ديگرى آن ، نماز بخواند ، اين وضع تا پايان جنك ادامه داشت »