است مادام كه حاكم است . عدهاى از جمله استاد ما امام خمينى معتقدند كه انفال و همينطور خمس ملك مقام امامت است نه شخص امام تحقيق اين بحث فرصت ديگرى ميخواهد ليكن به نظر ما اجمالًا ملك شخصى امام است اما تا وقتى كه امام است .
انفال 9 مورد را شامل مىشود و همه آن ( نه فقط 5 / 1 آن ) ملك حاكم است :
1 - اراضى و يا اموال ديگرى كه بدون جنگ به دست مسلمين افتاده است . خواه مردمش كوچ كرده و آنها را واگذارده باشند و خواه از سر اطاعت تسليم حكومت اسلام كرده باشند .
2 - اراضى بايرى كه بدون اصلاح قابل استفاده نباشد ، مانند اراضى مسيل يا دور از آب يا نيزارها و نحو آن .
3 - سواحل درياها و رودها كه مالكى ندارد . و برخى از فقها هر زمين بى صاحبى را همانند سواحل درياها و رودها مىدانند .
4 - كوهها و درّهها با همهء درختها و گياهان ، و نيزارها با همهء نىهايشان .
5 - اموال خالصهء سلاطين و اراضى قطيعهء آنها كه در جنگ به دست سپاه اسلام بيفتد . چنين اموالى ملك حاكم است ، تا به هر كس كه او بخواهد بدهد ! چون اين چنين اموالى قابل تقسيم ميان همه نيست .
6 - بهترين غنايم جنگى ( كه قابل تقسيم نيست ) مانند بهترين اسب و لباس و اسلحه و . . .
7 - غنائم جنگى كه آن جنگ با اجازهء امام انجام نشده باشد .
8 - ارث افرادى كه وارثى ندارند .
9 - معادنى كه مالك خاصى ندارد .
مالكيت ها ( فارسى ) — صفحة 124
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٢٤