تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2901

مساهمون:

ص٢٩٠١
و مسرف و اسراف كار . و بسيار و بىحساب و بىحد . و گزاف كردن : ويران كردن و خراب كردن . و زيان كردن . و گزاف گفتن : عبث و بيهوده گفتن . و بسيار گفتن . و بگزاف : بحدس و گمان و خيال . و بطور اتفاق . و بگزاف ستاندن : گرفتن و خريدن چيزى را بدون تعيين مقدار و بدون وزن و بدون اندازه و بدون تعداد . و بگزاف فروختن : به قيمت زياد فروختن و بىاندازه و به مقدار زياد فروختن .

گزافرنگان

(
gaz frang n
) ا . پ . شتاب و تعجيل .

گزافه

(
gez fe
) . ص . پ . بىحد و بىحساب و بسيار . و هرزه و بيهوده . و بيهودگى و كار عبث . و دروغ .

گزافه‌كار

(
gez fe - k r
) ص . پ . آنكه كارى را از روى هواى نفس مىكند و بيهوده كار . و مردم گول .

گزان

(
gaz n
) ص . پ . گزنده و تيز و تند .

گزان

(
goz n
) ص . پ . پسند و پسندكنان .

گزانگبين

(
gaz - angobin
) ا . پ . شبنمى كه بر درخت و جز آن مىنشيند و مانند ترنجبين منعقد مىگردد .

گزانيدن

(
gaz nidan
) ف . م . پ . گزيدن كنانيدن . و جفا كردن و ستم نمودن .

گزاورنگان

(
gaz vrang n
) ا . پ . گزاف رنگان و شتاب و تعجيل .

گزاونگان

(
gaz vang n
) ا . پ . شتاب و تعجيل و سرعت و چالاكى .

گزاوه

(
gaz ve
) ا . پ . كجاوه‌اى كه بر شتر و يا فيل بندند .

گزاى

(
gaz y
) ص . پ . گزنده . و زخم‌كننده . و گزند رساننده و آزار كننده .

گزايان

(
gaz y n
) ص . م . ف . پ . آزار رساننده و ستم كننده و مضر و مفسد و زيانگار و آزاركنان .

گزايستن

(
goz yestan
) ف . م . پ . گذشتن . و در آمدن و داخل شدن .

گزايش

(
gaz yec
) و (
gez yec
) ا . پ . چوبى كه بدان ستور را رانند . و پيچ و پيچش .

گزايش

(
gaz yec
) و (
goz yec
) م . ف . پ . در خور و لايق و سزاوار .

گزاينده

(
goz yande
) ا . پ . در آينده و داخل شونده . و فشارنده . و كار مهم .

گزائيدن

(
gaz idan
) ف . م . پ . گزيدن . و جور و ستم كردن .

گزائيدن

(
gez idan
) ف م . پ . كاشتن و زراعت كردن .

گزد

(
gozd
) و گزده (
gozde
) ا . پ . پهلوان و گرد .

گزر

(
gazar
) ا . پ . جزر و گياهى بستانى و از طايفهء چترى كه ريشهء آن موسوم بزردك مأكول است .

گزر

(
gozar
) ا . پ . معبر و راه . و كيسه و خرجين شبان . و خواب و رؤيا .

گزر

(
gozar
) و (
gozer
) ا . پ . گزير و چاره و علاج . و گزر نيست : يعنى چاره نيست .

گزران

(
gozar n
) ا . پ . چاره و علاج .

گزرد

(
gozard
) ا . پ . چاره و علاج . و ناگزرد : لا علاج و ناگزير .

گزردن

(
gozardan
) ف م . پ . علاج نمودن و چاره كردن .

گزرنامه

(
gozar - n me
) ا . پ . تعبير نامه و كتاب تعبير خواب و گزارنامه .

گزرو

(
gazaru
) ا . پ . بلغت مردم كرمان : گزر صحرائى كه يكى از اجزاى سبزى صحرائى است .

گزره

(
gazore
) ا . پ . گياهى خوش‌بو كه سر زهره نيز گويند .

گزف

(
gazf
) و (
gozf
) ا . پ . قير . و سيم سوخته . و سواد زرگرى و گژف .

گزك

(
gazak
) ا . پ . مزه . و مزهء شراب . و هر چه بدان تغيير ذائقه دهند . و سرمازده . و ديو و شيطان . و گزك زدن زخم : چين دار شدن .

گزك‌زده

(
gazak - zade
) ص . پ . زخم چين‌دار شدهء درهم كشيده شده .

گزگز جستن

(
gaz - gaz - jastan
) ف . ل . پ . برجستن از روى سرور و شادى .

گزلك

(
gazlak
) و (
gezlek
) ا . پ . كارد كوچك دسته دراز . و نوعى از قلم تراش كه سر آن برگشته و دنباله‌اش باريك بود .

گزم

(
gazm
) ا . پ . درخت‌گز و طرفاء .

گزما

(
gazm
) ا . پ . نوعى از ترشك .

گزمازك

(
gaz - m zak
) و گزمازو (
gaz - m zu
) ا . پ . بار درخت گز .

گزمر

(
gazmar
) ا . پ . حساب و عدد و شمارهء اندازهء بناها .

گزمه

(
gazme
) ا . پ . شبگرد و پاسبان شب و عسس .

گزند

(
gazand
) ا . پ . آسيب و آفت و زيان و ضرر و خسارت و رنج . و چشم زخم .

گزندرسان

(
gazand - ras n
) ص . پ . مضر و مفسد و ضرر رسان .

گزندرسانى

(
gazand - ras ni
) ا . پ . مضرت و اضرار .

گزندگان

(
gazandag n
) پ . ج . گزنده .