پرش به محتوای اصلی

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحه 2790

پدیدآورندگان:

ص۲۷۹۰

كروش

(
koruc
) ع . ج . كرش (
kerc
) و (
karec
) .

كروش

(
koruc
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شكبه .

كروع

(
koru '
) م . ع . كرع كرعا و كروعا . مر . كرع (
kar '
) .

كروكر

(
karukar
) ا . پ . صانع و كاركن . و يكى از نامهاى خداى تعالى .

كرو كوديل

(
krokodil
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - تساچه . مر . تساچه .

كروم

(
korum
) ع . ج . كرم (
karm
) . و ج ج . كرمة (
karmat
) .

كرون

(
karvan
) ا . پ . نام يكى از بلوكات اصفهان .

كرون

(
korvan
) ص . پ . اسبى كه رنگ آن ميانهء زرد و بور باشد و اسب كرن .

كرونيس

(
karunis
) ا . پ . نام جزيره‌اى كه وامق مطلوب عذرا در آن بود .

كروه

(
karve
) ا . پ . دندان ميان تهى و كاواك .

كروه

(
koruh
) ا . پ . ثلث فرسخ يعنى سه هزار گز و يا چهار هزار گز كه دو ميل باشد . و آشيانه و آرامگاه مرغان و جز آن .

كروه

(
karave
) ا . پ . جانورى سياه رنگ و زهردار كه زخم آن بدتر از زخم مار است .

كروى

(
koravi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گرد و مانند كره .

كروى

(
koraviyy
) ص . ع . منسوب بكره .

كرويا

(
karvay
) ا . پ . نانخواه و زنيان .

كرويا

(
karavy
) و كروياء (
karviy '
) و (
karavy '
) ا . ع . نانخواه و گياه آن .

كرويز

(
karviz
) و (
karaviz
) ا . پ . نطق و ادراك معانى كليه كه شرف انسان بدانست .

كرويه

(
karviye
) ا . پ . نانخواه و زنيان .

كره

(
karh
) ا . ع . شتر سخت سر . و سختى و مشقت . و اكراه . و چيزى كه ديگران آن را نپسندند و مكروه دارند . و قوله تعالى :
طَوْعاً أَوْ كَرْهاً
: از روى ميل و رغبت و يا از روى كراهت .

كره

(
karh
) و (
korh
) ا . ع . ابا و امتناع . و مشقت . و قمت على كره : به زحمت و مشقت برخاستم . و نيز امتناع من حيث العقل و من حيث الطبع و من حيث الشرع . و كره ( بالضم ) مثله فى الكل .

كره

(
karh
) و (
korh
) م . ع . كره كرها و كرها و كراهة . مر . كراهة .

كره

(
karh
) و (
kareh
) ص . ع . شىء كره : چيز مكروه و ناپسنديده و ناخوش و ناخواست و كذلك : شىء كره .

كره

(
korh
) ا . ع . قهر و جبر . و دشوار . و چيزى كه خود شخص آن را ناپسند دارد . و قيل . كلما فى القرآن من الكره بالضم فيه جائز الا فى قوله تعالى :
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ وَ هُوَ كُرْهٌ لَكُمْ
.

كره

(
kare
) ا . پ . پوست دست و پا و ديگر اعضا كه از كار كردن بسيار پينه بسته و سخت شده باشد . و چرك و وسخ و كثافت و ناپاكى . و مسكه و چربى كه از دوغ گيرند . و حجره و اطاق كاروانسرا و مدرسه و جز آن . و خانه‌اى كه عنكبوت سازد و در آن تخم گذارد . و زرنگار مانندى كه بر روى نان و ميوه و جز آن از بسيار ماندن نشيند . و يك نوع درخت خار دارى كه عصارهء آن را اقاقيا نامند . و دست برنجن از طلا و نقره . و خلخال . و نام موضعى . و كره بستن و يا كره برآوردن : زنگار بستن نان و ميوه و جز آن .

كره

(
kore
) ا . پ . گوى و گلوله . و گلولهء توپ . و هر چيز گرد . و قفل . و زبانهء قفل . و كورهء آهنگرى . و بچهء ستور مانند اسب و شتر و خر . و عنصر . و كرهء آب : آبى كه زمين را احاطه كرده . و كرهء اثير : سپهرار . و كرهء ارض و يا كرهء خاك : زمين . و كرهء لاجورد و يا كرهء وهم سوز : آسمان . و كرهء آسمانى را ادام گويند .

كره

(
karre
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بارو و مرتبه و دفعه و نوبت . مر . كرت (
karrat
) .

كره

(
korre
) ا . پ . بچهء ستور مانند اسب و خر و شتر تا يك سال و يا دو سال . و تازيانه . و تنگ و كمربند ستور كه بدان زين و پالان و جز آن را بندند . و كرهء آب : موج آب . و كرهء خاردار : قسمى از تازيانه .

كرها

(
karhan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - با دشوارى و سختى و با تكلف و زحمت .

كرها

(
korhan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور كراهت و اجبار و عدم رضامندى .

كره بسته

(
kare - baste
) ص . پ . زنگار بسته و كره گرفته و فاسد شده .

كره تن

(
kare - tan
) ا . پ . عنكبوت .

كره‌دان

(
kare - d n
) ا . پ . زبيل‌دان و جائى كه خاكروبه ريزند .

كره‌گرى

(
korre - gari
) ا . پ . تازيانه زدن جهة تأديب و تنبيه .

كرهلى

(
karhali
) ا . پ . يك قسم ميوه .

كره‌ناى

(
karre - n y
) ا . پ . كرناى .

كرهى

(
karh
) و (
korh
) ا . ع . جزء بالائى از گودى پس گردن و روى ياسر .

كرى

(
kary
) م . ع . كرى بالكرة كر يا ( از باب ضرب ) : گوى باخت و زد