تركيبات شيميائى :
گياه داراى كارتامين
Carthamin
، يك كينون به نام
Carthamone
، موسيلاژ ، يك چالكون گلوكوزيد ، آنزيم و دانه داراى 30 تا 37 درصد پروتئين ، 45 تا 65 درصد ماده چرب متشكل از لينولئيك اسيد ، لينولنيك اسيد ، اولئيك اسيد . . . و 6 تا 9 درصد اسيدهاى چرب اشباع نشده مىباشد .
كارتامين يا كارتاميك اسيد يا
C 21 H 22 O 11 Sofflor red
جسمى است به رنگ قرمز تيره ، در آب كم محلول ولى در الكل و محلولهاى قليائى ضعيف ( كربنات ) محلول مىباشد از آن براى رنگ كردن استفاده مىشود ، همچنين از كارتامن براى رنگ كردن پنبه استفاده مىشود .
خواص درمانى :
گلها معرق ، مقوى ، مسهل ، قاعدهآور ، مسكن و قرمزكننده مىباشد .
موارد مصرف درمانى :
1 - گل :
در چين گياه را
Hong hua
ناميده و از گلها براى سرعت بخشيدن به جريان خون و بهعنوان محرك خون قاعدگى و كم كردن دردهاى ناحيه شكم در قاعدگىهاى دردناك ، و در موارد وجود تب يا بادسرخ ، از آن استفاده درمانى به عمل مىآورند و معتقدند كه گلرنگ محافظ عروق كرونر قلب و پائينآورنده كلسترول خون مىباشد و بهطور موضعى از آن براى ضد عفونى كردن زخم و پوست استفاده مىنمايند . در هند و ليبى و سوريه از آن براى درمان يرقان استفاده مىشود . در شمال امريكا از آن بهعنوان معرق استفاده مىنمايند .
2 - دانه :
چينىها معتقدند كه دانهها و روغن آن مىتوانند از آرتريو اسكلروز جلوگيرى نمايند . از روغن دانهها نيز بهطور موضعى در رماتيسم و فلج استفاده مىشود . در هند از دانهها ضماد تهيه مىنمايند و در ورم رحم بعد از زايمان به كار مىبرند .
موارد مصرف ديگر :
از گلبرگها در آشپزى و نانوائى استفاده مىشود همچنين بهعنوان تقلب به جاى زعفران عرضه مىگردد براى تشخيص كافى است مقدارى زعفران و گلرنگ را روى كاغذ صافى مرطوب قرار داد زعفران لكه زرد و گلرنگ لكه قرمز بر جاى مىگذارد .
از گلبرگها براى رنگ كردن ابريشم استفاده مىنمايند كه رنگ زرد خوشرنگى مىدهد و چنانچه پودر تالك اضافه نمايند رنگ قرمز مىدهد .
از دانهها نيز براى رنگ كردن و از روغن تصفيه نشده آن در نقاشى و از روغن تصفيه شده در تغذيه استفاده مىشود از هيدروژنه كردن روغن تصفيه شده مارگارين تهيه مىنمايند .