شكل و شاتونهاى ماده در ابتدا كروى و به رنگ خاكسترى سپس به صورت مخروطهاى بيضوى در مىآيند .
ميوه از چند ده فلس بهم چسبيده گوشتدار كه محافظ دانههاى زاويهدار مىباشند تشكيل شده است . اين ميوهها كه در طب سنتى " جوز السرو " ناميده شدهاند در آغاز رشد سبزرنگ و در موقع بلوغ قطرشان به 2 تا 3 سانتىمتر مىرسد و رنگ سبز آنها به قهوهاى متمايل مىگردد و هر فلس به شكل ميخ بزرگ در مىآيد .
درخت بومى مشرقزمين مىباشد . چنين به نظر مىرسد كه منشاء اوليه آن آسياى صغير بوده و از آنجا به شرق مديترانه ، نواحى شمالى ايران و سپس به ساير نواحى انتقال يافته و اكنون به حالت وحشى در ايتاليا ، فرانسه ، شمال افريقا . . . ديده مىشود . در ايتاليا درختانى از سرو مشاهده مىشوند كه سه هزار سال قدمت دارند .
تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى :
در عهد باستان آن را بهعنوان سمبل سوگوارى و تشييع جنازه دانستهاند و يونانيان ، رومىها حتى ايرانيان دوره باستان اين گياه را در حوالى معابد خود مىكاشتهاند و يونانىها آن را به الههها و بهويژه
Apollo
تقديم مىكردهاند در افسانهها آمده است كه
Cyparissus
معشوقه آپولون تصادفا روزى گوزنى اهلى را شكار مىكند در نتيجه اندوهى فراوان بر او مستولى مىگردد . از اپولو درخواست مىكند كه اين غم را جاودانى سازد و آپولو وى را به
Cypres
( درخت سرو ) تبديل مىكند .
در اديسه نوشته هومر 1 * و تورات 2 * نام آن آمده است . به اكدّى
Shurmenu
، سومرى
Shurman
و در ايران باستان " سرو " ناميده شده است .
رزين بالسامى موجود در اين گياه در مبارزه با بيماريهاى ريوى موثر مىباشد و پزشكان اوليه كسانى را كه به بيماريهاى ريوى دچار مىشدند به جزيره
Candia
يا كرت
Crete
مىفرستادند كه مملو از درختان سرو بود ، استشمام عطر اين گياهان در بهبود حال بيمار نقش موثرى ايفاء مىكرد .
ابقراط از آن بهعنوان قابض معده و متوقفكننده خونروى استفاده مىكرده و تئوفراست آن را مىشناخته است . ديوسكوريد آن را
Kuparissos
ناميده كه به تباريسس معرب شده و حنين معادل آن را شجره السرو آورده است . ديوسكوريد مىنويسد :
Kuparissus
قابض و سردكننده است تناول برگ آن با مقدار كمى مرّ
Commiphora abissinica
مثانه را تقويت و در سختى دفع ادرار موثر است و خوردن ميوه به تنهائى يا كوبيده شده آن با شراب و يا جوشانده آن در استفراغ خونى ، زخم معده و روده ، اسهال ، تنگ نفس ارتوپنه و سرفه موثر مىباشد و به طور موضعى مخلوط كوبيده ميوه تازه با انجير آماسهاى سخت را تحليل مىبرد و در فولوبس [
Polypos - Polyp
، پوليپ ] بينى موثر مىباشد و جوشانده ميوه سرو با سركه و مخلوط آن با باقلاى شامى لكههاى سپيد روى ناخن را از بين مىبرد ، دود ميوه ، شاخه و برگ آن پشه را دور مىكند و ضماد كوبيده آن جراحات را التيام و خونريزى را قطع مىنمايد و مخلوط با سركه مو را سياه مىكند و ضماد