مىباشد و به هندى
Jangali indrayan
ناميده مىشود . مصرف خوراكى ندارد و فقط مانند حنطل به مصارف درمانى مىرسد .
خواص درمانى :
ميوه تلخ و مسهل قوى مىباشد . در مالاريا از ميوه بهعنوان قىآور و مخلوط آن با عسل جهت تقويت معده مصرف سنتى دارد . در هند جوشانده ميوه را با شير گاو مخلوط نموده و به سر مىمالند و براى آن اثر تقويتكننده قوه حافظه را قائل مىباشند . همچنين در بيماريهاى روانى و سرگيجه آن را مصرف مىنمايند .
از دانهها بهعنوان خنككننده و در موارد اختلالات كبدى و از لهشده دانه با افشره مرغ
Cynodon dactylon ( L . ) Pers
جهت رفع تبخال و بثورات جلدى به صورت پماد استفاده مىشود .
ريشه و برگ در مارگزيدگى و جوشانده يك هفتادم ريشه بهعنوان مسهل مصرف سنتى دارد . گياه در بلوچستان ايران " مليا " و چيباروال ناميده مىشود .
( 1 * ) - فلور ايران ، جلد 2 ص 640
Code - 1887
قرع ( كدو اسلامبولى )
Cucurbita maxima Duchesme
گياهى است علفى ، پيچكدار ، خزنده ، به درازاى تا 10 متر از خانواده
Cucurbitaceae
، برگها خيلى بزرگ ، ساده ، كليوى يا قلبى شكل ، پوشيده از كرك زبر ، دمبرگدار ، برخى از برگها به صورت پيچك در مىآيد كه بدان وسيله گياه خود را به تكيهگاه مىچسباند . گل درشت ، به رنگ زرد روشن ، نر و ماده جدا ولى روى يك پايه قرار دارند . ميوه زردرنگ ، بسيار درشت ، يك سر آن باريك و سر ديگر درشت ، گوشت ميوه زردرنگ و شيرينمزه و ريشه بلند ، باريك ، شيرينمزه و سكرآور مىباشد .
تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى :
منشاء گياه اروپا و برخى كشورهاى آسيائى بوده است ولى امروزه به خاطر پولپ ( گوشت ) ميوه و دانه آن در اغلب نقاط دنيا كشت مىشود . از زمانهاى بسيار دور از ميوه گياه استفاده مىشده است . به سنسكريت
Punyalatha , Dadhiphala
و به يونانى و رومى
Colocuntha
و به پارسى كدو ناميده شده است . كدو در پارسى به معانى پياله و صراحى آمده و واژه صراحى به كدو قليانى نيز داده شده و در طب سنتى از ميوه هر دو گياه با نام قرع بهويژه گياه با نام علمى در صدر آمده استفاده مىشده است و از قرن نهم هجرى كدو قليانى ( نام امروزى ) را " كدو صراحى " مىناميدهاند بهطورى كه در كتاب ارشاد الزراعه 1 * طرز كشت آن آمده است .