بهترين نوع آن است كه به وسيله تيغ زدن و جمع نمودن آن در ظرفى كه زير آن مىگذارند تهيه شده باشد و چنانچه بدون ذرات خارجى و يا الياف درخت باشد آن را مرّ صاف مىنامند و چنانچه از شكاف طبيعى درخت خارج و منجمد شده باشد آن را مر بطارح مىنامند كه زردرنگ مىباشد و آنچه از افشره پوست درخت و عصاره آن به دست آمده باشد و يا آنكه به وسيله جوشاندن پوست حاصل شده و صاف كرده باشند آن را مرّ حبشى مىنامند كه سياهرنگ مىباشد .
تاريخچه ، تركيبات شيميائى و موارد مصرف :
رجوع شود به
Commiphora myrrha Engl .
كد 1702 همين مجموعه .
Code - 1699
مقل مكى
Commiphora africanum Engl .
درختچهاى است از خانواده
Burseraceae
، از دولپهايهاى جدا گلبرگ كه محل رويش آن مناطق گرم افريقا مانند حبشه ، سنگال و سودان مىباشد .
گم رزين اين درختچه امروزه مقل و مقل مكى ناميده مىشود . در صورتى كه در طب سنتى اين اسامى به ميوه درخت دوم
Hyphaene tebaica Mart
اطلاق شده است و همانطورى كه شيخ الرئيس ابن سينا ذيل عنوان " مقل اليهود و مقل المكى " گفته است " مقل المكى فهوه ثمره شجره الرّوم " 1 * . بنابراين مقل مكى به ميوه درخت
Dum
اطلاق مىشده است . ميوههاى اين درخت كه از خانواده
Palmaceae
مىباشد مغذى و خوراكى است 2 * .
در سابق از گم رزين درختچه مورد بحث با نام علمى آمده در صدر ، براى سوزاندن در اماكن عمومى به منظور ضد عفونى كردن استفاده به عمل مىآمده است .
امروزه اين گم رزين را كه به انگليسى
Bdelium
و به عربى مقل مكى و به فارسى مقل افريقا ، مقل زنگبارى ناميده مىشود براى تسكين دادن درد بواسير و نقرس و ضد عفونى كردن اماكن به شكل سوزاندن و تهيه مشمعهاى داروئى مورد استفاده قرار مىدهند .
( 1 * ) - قانون ابن سينا ، چاپ بيروت كتاب دوم ، ص 362
( 2 * ) - براى اطلاع بيشتر رجوع شود به مقل مكى
Hyphaene tebaica Mart
در همين مجموعه .
Code - 1700
قيقمن
Commiphora Kataf Engl ( Resina ) .
قيقمن نام رزين حاصل از درخت قطف
C . Kataf Engl
مترادف با
Amyris Kataf Forsk
مىباشد به يونانى اين رزين را
Kaykamon
مىناميدهاند و در كتب قديم ذيل قنقمو ( دياسقوريدوس ) ، قيقهن ( صيدنه ترجمه و قانون ) قيقمن و قيفين ( تفسير دياسقوريدوس ) ، قيقهن ( جامع مفردات ) ، قيقهر ( تذكره ، تحفه و مخزن ) آمده است كه همه اشكال تحريف شده قنقمو مىباشند .