تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 239

مساهمون:

ص٢٣٩
Code - 1537
لادن
Cistus vilosus L .
گياهى است چوبى به درازاى حدود يك متر از خانواده
Cistaceae
برگها بيضوى شكل به درازاى 2 تا 3 سانتيمتر ، موجدار ، گلها بنفش متمايل به سرخى . از برگ و شاخه‌هاى اين گياه و دو گياه
C . ladaniferus L .
و
C . polymorphus
اولئورزينى به دست مىآيد كه در طب قديم آن را لادن مىناميدند . به يونانى اين گياهان را
Kisthos
( تئوفراست ) ، و رزين آنها را
Ladanon
مىناميدند . اين گياه را امروزه به عربى برعون ، لبيد ، قميله ( شام ) ، مىنامند . تاريخچه ، موارد مصرف در طب سنتى ، تركيبات شيميائى همان است كه در اين مجموعه ذيل
Cistus ladanipherus
كد 1535 آمده است . رجوع شود به همين مجموعه .
Code - 1542
حنظل
Citrullus colocynthis ( L . ) Schrad
حنظل 1 * گياهى است علفى ، خزنده ، معمولا پايا از خانواده
Cucurbitaceae
، ساقه متعدد ، بسيار منشعب ، گسترده بر روى زمين يا بالارونده بوسيله پيچكهاى ساده يا دو شاخه كه در كنار برگها قرار دارند . برگها متناوب پوشيده از تار ، تخم‌مرغى ، مثلثى شكل با 5 - 3 لوب عميق يا چند بخشى شانه‌اى ، دندانه‌دار ، زبر ، كركدار و داراى دمبرگ زبر ، گل بزرگ زردرنگ نر و ماده جدا روى پايه زرد و نارنجى رنگ ، مقدار پرچم‌ها 5 عدد كه دوبه‌دو به يكديگر چسبيده و يكى آزاد مىباشد . ميوه تقريبا كروى ؛ صاف ، سبز داراى لكه‌هاى زرد و ميوه رسيده زردرنگ پر از بافت اسفنجى سفيدرنگ و تلخ‌مزه داراى دانه‌هاى متعدد ، سفيد يا قهوه‌اى ، بيضىشكل تا تلخ به خصوص نارس آن . گياه بومى آسيا و افريقا مىباشد در ژاپن ، سوريه ، نوبيا ، مصر ، تركيه ، مديترانه ، هند رويش دارد و در اسپانيا كشت مىشود . رويش آن در ايران ، فارس ، كازرون ، نصرت‌آباد كرمان ، حاجىآباد ، بندرعباس ، جزاير خليج‌فارس ، بلوچستان ، چاه بهار ، يزد و كوير لوت مىباشد .

تاريخچه ، شناسائى و موارد مصرف آن در طب سنتى :

اكثر ملل باستانى اين گياه را مىشناخته‌اند به سنسكريت
Indravaruni
به اكدى
Tigillu
به آرامى
Handal
به پهلوى كبست ، كبسته ، كوست ، كوسته و به يونانى آن را
Kolokanthis
مىناميدند . ديوسكوريد آن را
Kolokyntha agria
ناميده كه به " قولوقنتا اغريا " معرب شده است و حنين معادل آن را حنظل ضبط نموده است . رازى و ابن بيطار عينا مطالبى كه ديوسكوريد درباره خواص " قولوقنتا اغريا " ذكر نموده با نقل قول از وى تحت عنوان حنظل آورده‌اند و در فروغ ناصرى و پزشكىنامه آمده است كه حنظل به فارسى هندوانه ابو جهل و به فرنگى كلوكنث و به لاتين كوكوميس كولوكنتيس 2 * مىباشد .
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 239 | ابو القاسم سلطانى