تاريخچه :
مليونها سال است كه بشر اين درخت را شناخته است و به نظر مىرسد كه انسان در ابتدا از آن تغذيه مىكرده است و سپس در ساخت تير و كمان و نيزه روكش دادن ، رنگرزى ، دباغى و عطرسازى مورد استفاده قرار داده است . در زمانهاى دور برخى از مدارس اروپائى براى تنبيه دانشآموزان از چوب آن استفاده مىكردهاند لذا آن را درخت هوش يا خردمندى و فرمانبردارى
Arbre de la sagesse
ناميدهاند ولى از پى بردن به خواص درمانى آن چند قرن بيش نمىگذرد . در ابتدا در قرن دوازدهم كشيش
Hilegard
به تأثير گلهاى آن در زخمها پى برد . سپس متوجه شدند كه شيره گياه موجب دفع سنگهاى كليوى مىگردد لذا آن را " درخت بيماريهاى كليوى " ناميدند .
Culperper
مىنويسد : " خوردن چند روز شيرابه برگهاى جوان يا شيرابه درخت سنگ كليه و مثانه را خارج مىكند همچنين در زخم دهان موثر است " و تدريجا پزشكان دريافتند كه برگ گياه و جوانه آن داروئى مدر ، ضد رماتيسم و بدون زيان مىباشد لذا براى دفع اسيد اوريك و كلرورها و در نتيجه جلوگيرى از تشكيل سنگهاى كليوى مصرف آن را نه تنها در بيماران بلكه براى اشخاص سالم نيز توصيه نمودهاند . اين درخت با نام " آغوش " در برهان قاطع و فرهنگ نفيسى و با نام " قان " در فرهنگ نفيسى بدين شرح مختصر آمده است " غوش چوبى باشد سخت كه از آن تير و نيزه و زين اسب سازند " قان نام درختى است كه از آن كمان سازند .
قسمتهاى مورد استفاده :
برگ ، جوانه ، پوست گياه و سرشاخهها ، شيرابه ، قطران و اسانس مىباشد .
برگ توس :
برگ غان را در دوران روئيدن و سبز شدن جمعآورى و به روش طبيعى در سايه خشك مىكنند .
تركيبات شيميائى برگ :
برگها حاوى لوتئين ، كوئرستين ، هايپروزيد ، ساپونين و اسانس مىباشند و به عنوان مدر قوى ، ضد عفونى كننده ، معرق و بالابرنده قدرت دفاعى بدن و خود ايمنى مصرف مىشوند و از آنجا كه مصرف آن آسيبى به كليهها نمىرساند براى درمان ناراحتىهاى مجارى ادرارى ، مثانه ، سنگ كليه ، همچنين دردهاى رماتيسمى ، نقرس ، چاقى و سلوليت ، خيز عمومى انساج ، گريپ و سرماخوردگى مصرف مىشود .
در عفونت كليه براى تقويت اثر آن با برگ اووااورسى تواما تجويز مىشود در سرماخوردگى و گريپ از دمكرده مخلوطى از برگ توس ، گل زيرفون و گل بنفشه از هريك 15 گرم در نيم ليتر آب هنگام شب قبل از خواب تجويز مىشود . گل زيرفون اثر معرق برگ توس را شدت مىبخشد همچنين مىتوان در رختخواب بيمار برگ گرمشده توس را قرار داد كه در درمان رماتيسم نيز موثر مىباشد .
در چاقى و سلوليت بويژه هنگامى كه با روماتيسم و نقرس توام باشد از عصاره خشك يا تنتور برگ و جوانههاى گياه استفاده مىشود .