( 14 * ) - حجر البقر - گاويژن ، اندرزا ، گاودارو ، مهره زهره گاو ، چيزى است زردرنگ كه در ميان زهره گاو باشد و بيشتر در زهره گاو هندى است ، سنگ صفراوى به دست آمده از گاو
( 15 * ) - تذكره ص 60
( 16 * ) - تحفه ص 36
( 17 * ) - مخزن 113
( 18 * ) - فروغ ناصرى
Code - 748
كتيرا
Astragalus SP . ( Draga canthae Gummi )
كتيرا را كه نوعى ماده صمغى است از زمانهاى بسيار دور مىشناختهاند به عبرى و بابلى آن را
Nekat
و به سريانى آن را حلوسيا
Kathyra , Halusia
و به يونانى
Tragakantha
و به پارسى ميانه " كتير " و " زول زده " مىناميدهاند . كتيرا به صورت قطعات مفتولى سفيدرنگ به نام كتيرا مفتولى و يا قطعات بىشكل و زردرنگ كه كتيرا خرمنى ناميده مىشود در تجارت عرضه مىگردد . نوع اول را در طب سنتى از طريق خوراكى و نوع دوم را از راه جلدى مصرف مىنمودند . مزه كتيرا كمى شيرين و بدون بو مىباشد و آن را از انواع تيغدارگون
Astragalus
به وسيله خراش دادن از ريشه و ساقه به دست مىآورند . براى اين كار قبلا پاى بوته را خالى نموده و به صورت چاله درمىآورند تا كتيراى ترشحشده در آن جمع گردد .
مهمترين انواع توليدكننده كتيرا عبارتند از :
1 - گل تمشك يا پنبه قوچو
Astragalus cerasocrenus Bunge
2 - گل پنبه
A . elymaiticus Boiss et Hausskn
3 - گون زرد
A . geminanus Boiss et Hausskn
4 - گل پنبه
A . globiflorus Boiss
5 - گون پنبهاى ، گون پشمك ، پنبه
A . gossypinus Fisch
6 - گون سفيد
A . gossypinus Fisch var . filagineus Boiss
7 - گون هريرود
A . Heratensis Bunge
8 - طراغاقنثا ( حنين ) - قتاد ( رازى ) ، كم ( فارسى ميانه )
A . gummifer Labill
9 - گون بوشهرى ، گون تيغدار
A . Kurdicus Boiss
10 - گون البرزى ، گون زرد
A . Microcephalus Willd
11 - گوينه چراغ ، گون زرده
A . Myriacanthus Boiss
12 - گون اراكى
A . Picnocladus Boiss et Hausskn
13 - گومر
A . senganensis Bunge