حكيم مومن و عقيلى خراسانى علاوه بر مصارف درمانى فوق آن را در بيماريهاى دهان و دندان نظير جوشها و آفت و خونريزى لثه ، استرخاى 10 * پلك چشم ، ورم ملتحمه 11 * و نارس ميوه را در اسهال موثر دانستهاند همچنين آن را مدر و قاعدهآور ذكر نمودهاند ، مقدار خوراك دانه تا يك مثقال ( حدود 5 گرم ذكر شده است ) ( تحفه 198 مخزن 429 ) .
تركيب شيميائى :
دانه داراى آلكالوئيدهاى آرهكولين
Arecoline
به فرمول
C 8 H 13 No 2
آرهكوليدين
Arecolidine
كه ايزومر آرهكولين مىباشد ، آرهكائيدين
C 7 H 11 No 2 - Arecaidine
، گوواسين
C 6 H 9 No 2 Guvacine
، گوواكولين
Guvaculine
همچنين 14 درصد ماده روغنى متشكل از ميريستين ، لورين
Laurine
، اولئين . . . تانن به مقدار 15 درصد ، ساكارز ، مانان ، گالاكتان مىباشد . ميوه
a - Catechine
و بتاسيتوسترول و پوست ميوه حاوى ويتامين
B 1
مىباشد .
خواص درمانى :
دانهها ضد كرم قوى ، منقبضكننده مردمك چشم ، ضد مالاريا و تبهاى نوبهاى ، ملين ، مدر ، مقوى اعصاب و قاعدهآور مىباشد .
مهمترين آلكالوئيد دانهها آرهكولين مىباشد كه املاح آن اثراتى شبيه به ازرين ، پيلوكارپين ، موسكارين و پللهتىيرين دارد . هيدروبرومات آرهكولين بر روى مردمك چشم قويتر از ازرين عمل مىنمايد ولى زمان دوام اثر كوتاهتر است . همچنين آرهكولين اثر ضد كرم داشته و بهويژه بر روى كرم كدو اثر دارد .
موارد مصرف درمانى :
امروزه از دانهها در دامپزشكى جهت دفع انگلهاى روده بهويژه كرم كدو استفاده مىشود و اثر آن مانند پللهتىيهرين آلكالوئيد پوست ريشه انار مىباشد . در هند به صورت تنقيه از جوشانده آن براى كشتن كرمها استفاده مىشود . از دانهها در درد پهلو ، خيز عمومى انساج ، ضعف اعصاب استفاده مىشود و براى آن اثر قاعدهآور قائل مىباشند .
از دانهها سقزى به نام بتل
Betel
تهيه مىشود كه براى جلوگيرى از خونريزى لثه و همچنين تقويت نيرو مصرف مىشود و ترشح بزاق را زياد مىكند . از برگها اسانس تهيه مىشود كه براى رفع درد گلو و ورم حنجره به كار مىرود .
اشكال داروئى :
1 - جوشانده : حدود 40 دانه را با 300
cc
آب حدود نيم ساعت جوشانده و حرارت مىدهند تا به ثلث برسد پس از صاف كردن به صورت تنقيه اثنى عشر صبح ناشتا به كار مىرود
2 - تنطور دانه
3 - آرهكولين كه به منظور دفع انگل تجويز مىشود مقدار خوراك آن 5 / 0 تا 1 گرم است