داراى 5 كاسبرگ ، 5 گلبرگ و 5 پرچم بزرگتر از جام بوده و هر 20 تا 30 عدد آن باهم تشكيل يك چتر
Umbel
را مىدهند .
ميوه نوعى
Cremocarp
تخممرغىشكل است كه سه زاويه و لبه مشخص را مىتوان در آن مشاهده كرد .
گياه در مناطق مرطوب و سايه ناحيه وسيعى در شمال اروپا ، كوهستانهاى نواحى مركزى اروپا ، شبه جزيره اسكانديناوى ، ليتونى و روسيه بهطور خودرو مشاهده مىشود و به مقدار وسيعى نيز در غالب نقاط دنيا كشت مىگردد .
نام علمى گياه از واژه " آنژلوس " لاتين به معنى فرشته گرفته شده است چه از يك افسانه قديمى آمده كه مىگويد گلهاى اين گياه در جشن
St . micale
روئيده است و در قرون وسطى معتقد بودند كه اين گياه آسمانى با روح بهشتى خود قدرت مقابله با ارواح خبيثه را داراست
Culpeper
اين عقيده بتپرستآن را سرزنش كرده و اثر آن را در بيماريهاى اپيدميك مربوط به خواص درمانى گياه ذكر نموده است وى اولين فردى است كه خواص درمانى آن را شرح مىدهد . بنا بر نوشته وى براى مبارزه با بيماريهاى اپيدميك مانند طاعون هر دفعه نيم درهم از ريشه آن را با كمى شيره قند و آب 1 * تناول نموده و استراحت نمايند . همچنين در سرماخوردگى ، ذات الجنب و ديگر بيماريهاى ريوى مانند تنگنفس ، سرفه و نيز كوليك ، قطرهقطره آمدن پيشاب ، نقرس ، سياتيك و سوءهاضمه خوردن دو تا سه قاشق عرق ريشه يا عرق برگ سودمند است . آنژليك گياهى است كه طول عمر را زياد مىكند و پودر ريشه آن به صورت ضماد در محل گازگرفتگى سگ و ديگر جانوران موثر است
. ( Culpeper's complet herbal : 25 )
گياه در ايران از دوران قاجاريه شناخته شده و اولينبار در كتاب مفتاح الادويه ناصرى نام آن آمده است .
موتمن الاطباء مىنويسد : سنبل خطائى
Angelique
ريشه اين گياه در طب معمول است . قدر شربت [ خوراك ] دمكرده ، ده الى سى گرم در ليتر ، گرد يك الى سه گرم ، تنطور ده الى شصت سانتىگرم ، محل استعمال - در بىاشتهائى و سوءهاضمه كه همراهى با نفخ دارد معمول است . ( مفتاح الادويه ناصرى 185 ) . ناظم الاطباء مىنويسد : آنژليك ، ت [ تركى ] ملك اوتى ، ل [ لاتين ] ، آنژليكا آركانژليكا . . . در خواص مشابه انيسون است و علاوه داراى خواص مقويه مىباشد و مخصوصا در اختلالات مخاطى و حميات نزله و در تقويت استعمال مىگردد ( پزشكىنامه جلد 1 - 129 ) .
قسمتهاى مورد مصرف : سوش ريشه ، برگ ، ساقه ، غنچه و ميوه مىباشد .
تركيبات شيميائى :
ريشهها حاوى آنژليك اسيد ، و الريانيك اسيد ، اكونىتيك اسيد ، كافهئيك اسيد ، فوماريك اسيد ، ماليك اسيد ، سيتريك اسيد ، فلاونوئيدها ، استرولها ، قند ، رزين تانن و حدود 30 / 0 تا 80 / 0 درصد اسانس مىباشد كه متشكل از :
Phellandrene , b - Phellandrene , Limonene , Borneol , Linalol , Terpene , b - - a Caryophyllene , Acetaldehyde , 12 - Methyl tridecanolide , Angelicin , Apterin , Marmesin ,