تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 308

مساهمون:

ص٣٠٨
مسطح ، پوسته دانه‌هاى آن به دسته‌اى كُرك منتهى مىشود . خوشه گلهاى آن به طول 20 - 30 سانتىمتر و به رنگ قهوه‌اى مايل به زرد است . ساقه زيرزمينى اين گياه در طب سنتى به‌عنوان دارو مستعمل است . از جوانه‌هاى جوان و نورسته و ساقه آن نيز در مواردى استفاده مىشود . اين گياه تقريبا در تمام مناطق عالم معتدل و گرمسير به استثناى مناطق قطبى منجمد مىرويد . در تمام خاكها تا حدى كه نمك زياد نداشته باشند رشد مىكند . خاكهاى غنى را دوست دارد و وجود آبهاى راكد در رشد آن اثر نمىگذارد و در مناطق باطلاقى و در آبهاى راكد نيز مىرويد .

تركيبات شيميايى :

از نظر تركيبات شيميايى وجود آسپاراژين و تعدادى پروتئين و چند گلىكوزيد در گياه تأييد شده است . در گزارش بررسى شيميايى ديگرى آمده است كه در ساقه زيرزمينى و در ساقه‌هاى جوان آن در حدود 5 درصد قند وجود دارد و به‌علاوه در نى جارو در حدود 27 / 0 درصد از آلكالوئيدهاى ارگوت از گروه ارگوتوكسين يافت مىشود .

خواص و كاربرد :

نى جارو از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى سرد و خشك است و خاكستر آن گرم و خشك مىباشد . براى تسريع ظهور دانه‌هاى سرخك و رفع تهوع و رفع التهاب معده كاربرد دارد . از جوشانده ريشه و ساقه زيرزمينى آن به‌عنوان تب‌بر بخصوص در موارد تب حصبه و تبهاى زكام استفاده مىشود . به سبب وجود الكالوئيدهايى از گروه ارگوتوكسين در اين گياه مصرف آن بايد با احتياط و در حد مجاز زير نظر پزشك متخصص انجام گيرد . « 1 »
هامش
( 1 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 305 .