تركيبات شيميايى :
داراى اسانس است كه شامل ستون و سينئول و يك الكل ، سنالول مىباشد از برگها و گياه در حدود 315 / 0 درصد از اين اسانس روغن فرّار به دست مىآيد .
خواص - كاربرد :
داراى گل و برگهاى معطّر است . طعم آن تلخ و تخم آن بسيار ريز و كمى پهن به رنگ زرد تيره مايل به سياه ، محلّل و باز كننده گرفتگىها مىباشد . دم كرده 5 گرم از برگ و شاخه گلدار آن مقوى بدن و قواى دماغى و همچنين مقوى احشا و آلات شكم و مفرح است و براى بيماريهاى سينه ، ورمهاى نزلهاى و زكام نافع است و خاصيّت مسهلى دارد . « 2 »
شاهسفرم
مشخصات :
به فارسى ريحان و نازبو و در كتب طب سنتى با نامهاى شاهسفرم و صعتر هندى و سلفان الرياحين آمده است . به عربى ضيمران كه در اصل ضُمَيران است و ريحان الملك ناميده مىشود .
گياهى يك ساله ، به بلندى 60 سانتيمتر است . گلهاى آن كوچك مايل به سبز يا ارغوانى و يا سفيد مىباشد . پشت برگهاى آن سبز خاكسترى و روى برگهاى جوان آن سبز روشن به شكل بيضى ، نوك تيز با دندانههاى ريز و معطّر است . تخم آن سياه ، ريز و كمى زبر است .
تركيبات شيميايى :
از نظر تركيبات شيميايى در اسانس گياه ريحان ( شاهسفرم ) مواد اوسيمن ، پىنن ، ترپن هايدرت ، سيئول و متيل چاويكول ، سينالول ، آنتول ، اوژنول ، استراگول ، تى مول ، سيترال و كامفر وجود دارد .
هامش
( 2 ) - معارف گياهى ، ج 5 ، ص 216 .