علف مبارك
در كتب طب فارسى قديم با نامهاى بيخ شب بو و علف مبارك و در كُتب طبّ سنّتى به عربى آن حشيشة المباركه آمده است .
مشخصات :
گياهى است علفى ، چند ساله و گسترده روى زمين ، اندام گياه پوشيده از تارهاى زبر و برگهاى دندانهدار است . گلهاى آن زرد ريزوم و يا ساقه زيرزمينى آن كمى ضخيم و سطح آن ناصاف و پوشيده از ريشك مىباشد . رنگ قسمت خارجى ساقه زيرزمينى قهوهاى تيره ، كمى معطر شبيه بوى ميخك و طعم آن تلخ و قابض است .
تركيبات شيميايى :
در ساقه زيرزمينى و يا به اصطلاح بيخ گياه وجود اسانس روغنى فرّار شامل اوژنول و همچنين گلوكوزيد ژئين و آنزيم تأييد شده است . بعلاوه داراى مقدار زيادى تانن است .
خواص - كاربرد :
بهعنوان مقوّى و تونيك و قابض و براى جلوگيرى از خونريزى و بند آوردن اسهال و رفع ترشّحات سفيد زنانگى ، التهاب حلق و در موارد اسهال خونى استفاده مىشود .
فرآوردههاى ساقه زيرزمينى آن براى رفع دردهاى ماهيچهها و تقويت اعصاب و بهعنوان تب بر بسيار مفيد است . « 2 »
علف گربه
به فارسى سنبل الطيب و علف گربه و در كُتب طبّ سنّتى سنبل هندى و سنبل الطيب نام برده شده است .
مشخصات :
گياهى است علفى چند ساله و عمودى و بلندى آن تا 2 متر است . ساقه آن استوانهاى
هامش
( 2 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 111 ؛ محيط اعظم ، ص 450 .