عصفر
به فارسى گياه را « گلرنگ » و تخم آن را تخم كافشه و در گيلان تخم كاجره مىگويند .
در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى عربى آن قرطم و عصفر نام مىبرند .
گياهى است يك ساله ، برگهاى آن بدون دمبرگ پهن و موجدار با دندانههاى منتهى به خارهاى ظريف است . ميوه آن فندقه سفيد رنگ كه در قسمت بالاى آن دستهاى تار
نازك وجود دارد . تكثير اين گياه از طريق كاشت دانه آن صورت مىگيرد .
تركيبات شيميايى :
در گلهاى آن دو ماده رنگى وجود دارد ، يكى ماده رنگى كه در آب حل مىشود و به طريق ساده شستن مىتوان ماده رنگى زرد آن را به دست آورد . ماده ديگر قرمز رنگ به نام كارتامين كه در آب غير محلول است و در محلولهاى قليايى ضعيف حل مىشود .
خواص - كاربرد :
از گلهاى اين گياه براى رنگين كردن غذا به جاى زعفران استفاده مىشود . از گلهاى آن بهعنوان داروى محرّك ، مسكّن و مسهل و معرّق از جوشانده 20 گرم گل در هزار گرم آب يا بهطور خيساندن در آب نيم گرم استفاده مىشود . « 1 »
عصاره ريوند
اين گياه در بازار دارويى ايران به عصاره ريوند معروف است . در كُتب طبّ سنّتى با اسامى كوتاكنبا و گُم كوت نام برده مىشود . صمغ رزينى است كه از چند گونه درخت گارسى نيا گرفته مىشود .
مشخصات :
از پوست تنه درخت گارسى نيا در اثر شكافى كه وارد مىشود و همچنين از شكافى كه در ميوه آن ايجاد مىشود ، عصاره و شيرهاى خارج مىشود كه همان صمغ رزينى
هامش
( 1 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 406 .