تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 339

مساهمون:

ص٣٣٩
مىباشد . در ايران در دامنه‌هاى البرز ، اطراف تهران ، اصفهان و آذربايجان و در مناطق شمالى ايران در رودبار كوشك ، بخصوص زير درختان زيتون به‌طور خودرو مىرويد .

تركيبات شيميايى :

در گياه يك ماده تلخ و يك آلكالوئيد مشخص شده است . ميوه آن داراى مقدار زيادى ويتامين
C
و كمى قند و مقدارى سيترون ( اسيد سيتريك ) مىباشد . در برگهاى آن يك ماده تلخ به نام فيزالين وجود دارد .

خواص - كاربرد :

در هندوستان از گياه به‌عنوان مدرّ و ضدّ انگل معده و روده و براى رفع ناراحتيهاى مجارى ادرار و مثانه و در استعمال خارجى براى رفع ناراحتيهاى پوست مصرف مىشود . برگهاى آن مدرّ است . « 2 »

عرايس النيل

نيلوفر مصرى يا نيلوفر نيل در كُتب طبّ سنّتى با نام بشنين آمده است و در مصر آن را « عرايس النيل » هم مىگويند . معمولًا وقتى كه آفتاب طلوع مىكند سر از آب بيرون مىآورد و چون غروب شود منقبض شده و سر در آب فرو مىبرد . ميوه آن نظير ساير نيلوفرها كپسولى است شبيه كپسول خشخاش و كمى بزرگتر كه دانه‌هاى آن در داخل كپسول قرار دارند . ريشه آن ضخيم و متورّم است و قسمت متورم آن را به‌طور خام يا پخته مىخورند . پس از پخته شدن زرد رنگ شبيه زرده تخم مرغ مىباشد و كمى معطّر است .

خواص - كاربرد :

ريشه متورم پخته آن كه معمولًا با گوشت پخته مىخورند ، مقوّى معده است و براى قطع اسهال صفراوى و شكم روش نافع است . « 1 »
هامش
( 2 ) - معارف گياهى ، ج 5 ، ص 39 .
( 1 ) - همان ، ج 4 ، ص 380 .