هندى : اشوك ، پاپرى ، آساپالا .
يك درخت هندى است ، برگ آن مانند برگ انبه و مقدارى از آن درازتر ، ميوه آن فالسه است . در مزه تلخ و بعد از پختن سياه مىشود .
ملاحظه : در حاشيه كتاب نوشته شده كه اسم شمشاد در لاتينى
Buxusempervirens
است و مثل بالا كه گفته شد به نام اشوك آن را شىء ديگر گفتهاند . « 2 » درختى است از راسته دولپهايهاى جداگلبرگ كه تيره خاصى به نام تيره شمشادها را بهوجود مىآورد . تيره شمشادها جزو تيرههاى بسيار نزديك به فرفيونيان است . برگهاى داراى ماده سمى مسهلى است . درخت مذكور در همه جنگلهاى شمالى ايران فراوان است و بهعنوان زينت هم در باغها و باغچهها كشت مىشود و بقس ، عثق ، شمشاد انارى ، شمشاد نعناعى ، شمشاد فرنگى ، شجرة البقس و شمشاد باغى ناميده مىشود . « 1 »
تركيبات شيميايى :
از نظر تركيبات شيميايى در شيمشير در تمام اعضاى درخت ماده اوونىمين وجود دارد .
برگ و مخصوصا پوست ريشه اين درختچه داراى مواد رزينى ، پكتيكى و آلكالوئيدهاى مختلف نظير بوكسين ، پارابوكسين ، بوكسى نيدين ، پارابوكسى نيدين ، اسانس ، صمغ و غيره است .
خواص درمانى :
چوب و پوست اين درختچه داراى اثر قاطع معرق ، تصفيه كننده خون ، تببر و صفرابر است . برگهاى آن اثر مسهلى دارد ولى بايد توجه داشت كه هيچ يك از فرآوردههاى اين درختچه به مقادير زياد مصرف نگردد ، زيرا ايجاد مسموميت مىكند .
عدهاى از پزشكان ، بيماران مبتلا به روماتيسمهاى مزمن و نقرس را با جوشانده اين گياه معالجه مىكردند و بهعلاوه از آن در رفع عوارض سيفليس ، نتايج مفيد به دست
هامش
( 2 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 3 .
( 1 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 2075 .