تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 368

مساهمون:

ص٣٦٨
نيز
terpene , eugenol
است اضافه در بيخ درخت آن زياد
benzaldehyde safrol
مىباشد . بسبب بودن
terpene , cinamic aldehyde
روغن بيخ درخت از آن فرق مىكند .

روش مصرف آن :

زنجبيل خشك 72 مثقال ، دارالفلفل 40 مثقال و از هر يكى از شبه و سادج و فلفل و هليله سياه و هل مربى و جوز طيب و نانخواه و دانه انار شيرين و شونيز و زيره كرمانى چهار مثقال ، همه اينها را كوبيده و الك كرده بعد مقدارى فانير خوب اضافه مىكنند . امام عليه السلام فرمود : اينها را در يك برنيه ( ظرف سفالى ) گذاشته ، مقدارى آب مىريزى و زيرش آتش ملايم روشن مىكنى ، بعد آن را در يك ظرفى پاك مىريزى ، سپس ادويه كوبيده را بر روى آن مىپاشى و آن را معجون و مخلوط مىنمايى ، بعد در شيشه و ظرف سفالى آن را برمىدارى و شربت آن مانند جوز بواء است كه گذشت ، مخالف اصلش نيست به اذن خداوند . « 2 » صاحب مخزن الأدويه گفته كه آن برگ يك درخت بزرگ است كه مانند درخت دارچين است . خواص آن را بادشكن ، محرك ، مدر ، معرق ، مفتح و شيرآور گفته است ، در خوشبويى مانند مخلوط ميخك و دارچين مىباشد . به قول پرفسور

e . schmidt
در سال 1841 روغن اصلى برگ دارچين داراى ماده
eugenol
است ؛ نيز مقدارى
terpene , cinamic aldehyde
در آن موجود است . در بيخ درخت آن نيز مقدارى
benzaldehy de safrol , eugenol , terpene
مىباشد . به سبب دارا بودن
terpene , cinamic aldehyde

روغن بيخ درختهاى آن تفاوت مىكند . « 3 » محمد زكريا مىگويد كه سادج به برگ ناردين هندى مىماند و اين خطاست و به ناردين تعلّقى ندارد و محل رويش سادج ، سر زمين هند است و نبات آن در موضعى بود از زمين ، كه در آن سماروغ نباشد و آب در آن ساكن مىماند و نبات آن بر روى آب بماند و بر روى آب پيدا مىشود و آن را بيخ نباشد . مىگويند كه صفت سادج هندى آن است كه

هامش
( 2 ) - طب الائمه ، ص 77 ؛ بحار ، ج 66 ص 241 .
( 3 ) - فارماكوگرافيا ، ج 3 ، ص 209 .