زبل هم گرم و خشك است تجليل و تجفيف و تسخين كند و قوت هريك مختلف است از جهت آن حيوان كه آن از وى بود و به حسب آن غذا كه وى خورده باشد « 1 » . زبل ، مدفوع : در مدفوع هر جاندارى ويژگيهايى هست كه در غير آن يافت نمىشود يا بهتر بگويم : مدفوع يك نوع از جاندار و بخصوص مدفوع آدمىزاد شايد در يكى نوعى و در ديگرى تأثير مخالف داشته باشد ، مثلًا مدفوع اردك زياد از اندازه گرم است و نمىتوان از آن استفاده دارويى كرد و مدفوع باز و صقر و باشه و ساير مرغان شكارى به ندرت مورد استفاده قرار مىگيرند و سبب همين است كه بسيار گرمند .
مزاج :
هيچ مدفوعى از سردى و ترى مزاج سهمى ندارد ، مدفوع كبوتر از كليه مدفوع پرندهها كه در دارو به كار آيند گرمتر است مدفوع ماكيان از مدفوع پرندگان چرنده كمتر گرمى دارد .
خواص :
پشك بز و بويژه بز كوهى براى بند آوردن هر نوع خونريزى مفيد است ، پهن خر ناسوخته و سوختهاش بازدارنده سيلان خون است چلغوز كبوتر خون را بهسوى ريه جذب مىكند و به اصطلاح سرخ گرداننده است و اگر با آرد جوباشد تحليل برنده گردد . « 2 »
* زبيب
ميويزج معرب مويزك كه او را زبيب الجبل ( مويز كوهى ) نيز نامند گرم است و خشك اندر درجه سيُم سوزنده است ، گر را بكند و شپش بكند و داء الثعلب و داء الحيه ببرد و چون با مصطكى مخلوط نمايند رطوبتهاى غليظ را از مغز بكشد و گر خردگى از او بخورند
هامش
( 1 ) - الابنيه عن حقايق الادويه ، ص 178 .
( 2 ) - قانون در طب ، ص 142 .